Zoekt en gij zult de Akra vinden

De opgravingen onder de Givati parkeerplaats. Op de achtergrond de Tempelberg-Haram al Sharif

Als u dezer dagen toevallig in Jeruzalem bent, is dit het moment om een bezoek te brengen aan de archeologische opgravingen die hebben plaatsgevonden op de Givati-parkeerplaats, iets ten zuiden van de Tempelberg of Haram al-Sharif.

Overzicht

Locatie van de opgravingen, met rechts, de Tempelberg

Dat die opgravingen juist nu, gedurende Chanoeka — het jaarlijks terugkerende joodse inwijdingsfeest — worden opengesteld, is geen toeval. Een maand geleden werd namelijk officieel bekend gemaakt dat op deze plek de resten zijn teruggevonden van een beruchte oude dwangburcht die bekend stond als de ‘Akra’.

Lucht

Luchtfoto van de opgravingen

De Akra was een militaire fortificatie die in de historische bronnen mythische proporties heeft aangenomen. De burcht werd in 168 v.Chr. gebouwd door de Syrische koning Antiochus IV. Het doel was om zo strenge controle uit te oefenen op de toegang tot de joodse Tempelberg. Dat beleid resulteerde weldra in de bekende opstand van de Makkabeeën, die bij de viering van het Chanoekafeest herdacht wordt.

download

Munt met afbeelding van de Syrische koning Antiochus IV

Die opstand was succesvol: de Syriërs werden verslagen en de Tempel in Jeruzalem kon opnieuw worden ingewijd. Toch duurde het nog bijna drie decennia voordat ook de Akra door de Makkabeeën kon worden ingenomen.

Remains of the citadel and tower uncovered in Jerusalem

Overzicht van de gevonden muurresten die worden geïdentificeerd als de Akra

Juist vanwege de associatie met de Makkabeeën heeft de Akra altijd tot de verbeelding gesproken van onderzoekers. Archeologen zijn al meer dan een eeuw naar de resten ervan op zoek. De resten bij de Givati-parkeerplaats tonen aan dat al dat zoeken nu eindelijk met succes is bekroond: muren met een dikte van vier meter, een glacis (oplopende vestingwal) en wapentuig zoals pijlen en stenen katapultkogels tonen aan dat het hier gaat om vestigingswerken met een uitgesproken militaire functie.

pijlen

Pijlpunten uit de opgraving

Maar kunnen we er op basis van de vondsten zeker van zijn dat deze fortificatie dezelfde burcht is die de joodse bewoners van Jeruzalem tientallen jaren een doorn in het oog is geweest?

Dat kunnen we zeker. De muurresten liggen precies op de juiste plek, vlakbij de toegang tot de Tempelberg. Alle munten die er tot dusverre zijn gevonden, zijn van Syrische makelij. Bovendien stammen ze uit precies die tijd waarin de Akra-burcht operatief was. Ook de stenen kogels zijn bekrast met Syrische symbolen en de amforen bevatten wijn die linea recta werd geïmporteerd vanaf het Griekse eiland Rhodos — en die daarom niet kosjer was. Dankzij dit soort sprekende vondsten is de zoektocht naar de Akra nu dan toch eindelijk voltooid.

handvaten

Resten van wijnamforen uit Rhodos, gevonden bij de opgravingen te Jeruzalem

Meer weten over de archeologie van de Makkabeeeën? Lees dan: Eyal Regev, The Hasmoneans: Ideology, Archaeology, Identity (Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2013).

Meer zien op de opgravingen onder de Givati parkeerplaats? Kijk dan naar dit korte filmpje: