Carthago

Kuras van verguld brons, 3e of 2e eeuw v. Chr., Ksour es-Saf, Tunesië, tijdelijk in Leiden In het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden is dezer dagen een mooie overzichtstentoonstelling over Carthago te zien. Carthago was de geboortestad van Hannibal, u weet wel, die generaal die met zijn oorlogs-olifanten de Alpen overtrok om Rome aan te vallen. […]

Lees verder »

Romeins Nieuwjaar

Goudglas met afbeelding van het offer van Izaäk (4e eeuw n. Chr.) Het nieuwe jaar begint bij ons altijd met de beste wensen en natuurlijk met allerlei mooie voornemens. Bij de oude Romeinen was dat tweeduizend jaar geleden al niet anders. Het Romeinse nieuwe jaar begon op 1 januari. De Romeinen gaven elkaar bij die […]

Lees verder »

Koning Herodes

Herodion, paleis annex begraafplaats van koning Herodes, nabij Bethlehem Volgende week is het kerstmis. Christenen geloven dat Jezus toen geboren werd in Bethlehem en degenen die de berichtgeving van het Nieuwe Testament letterlijk nemen, geloven ook dat er vlak na de geboorte van Jezus een kindermoord in Bethlehem heeft plaatsgevonden. Bij die tragedie zouden alle […]

Lees verder »

Medaillon met menora

Medaillon met afbeelding van een zevenarmige kandelaar, Jeruzalem, vroege 7e eeuw n.Chr. Volgende week vieren joodse gemeenschappen overal ter wereld Chanoeka. Bij dat feest wordt de reiniging en her-inwijding van de joodse tempel in Jeruzalem door Judas de Makkabeeër in 164 v. Chr. herdacht. Kenmerkend voor Chanoeka is het aansteken van een negen-armige kandelaar of […]

Lees verder »

Graffiti

Handtekening van Lord Byron, Poseidon-tempel op kaap Sounion, Griekenland Afgelopen week ontving een Russische toerist een boete van 20.000 euro toen hij de letter “K” probeerde te krassen op de muren van het Colosseum in Rome. Hij is de vijfde toerist die dit jaar wordt opgepakt voor een dergelijk vergrijp. Toeristen die eerder hetzelfde deden […]

Lees verder »

Sint Nicolaas, bisschop van Myra

Gelaatsreconstructie van Nicolaas van Myra Terwijl in Nederland heftig gediscussieerd wordt over zijn medewerkers, richt het internationale debat zich vooral op de persoon van Sint Nicolaas zelf: hij is degene die de inzet is van een zich voortslepende controverse. Sinds een paar jaar gaan er in Turkije stemmen op om de fysieke overblijfselen van Sint […]

Lees verder »

Religie en klimaat

Vroegchristelijk baptisterium, Mamshit, Negev woestijn, Israël, 4e eeuw n.Chr. Afgelopen week hebben de VS en China een historisch akkoord bereikt om de CO2-uitstoot aan banden te leggen en zo klimaatverandering tegen te gaan. Uit een recentelijk gepubliceerd onderzoek blijkt dat klimaatverandering niet alleen vergaande gevolgen kan hebben op het economische en maatschappelijke vlak. Volgens een […]

Lees verder »

Vrouwelijke artsen

Reliëf met afbeelding van een geboorte, uit Ostia, precieze vindplaats onbekend Er zijn in Nederland tegenwoordig aanzienlijk meer vrouwen dan mannen die medicijnen gaan studeren. Bij deze ontwikkeling is sprake van een historische omwenteling van betekenis. Vóór de 19e eeuw was het hoogst ongebruikelijk dat vrouwen arts werden. Dat blijkt wel als je binnenloopt in […]

Lees verder »

De val van het Romeinse Rijk?

Romeinse loden waterleidingbuis, late 1e eeuw n.Chr. Chemische toevoegingen aan verf zorgen vaak voor gezondheidsproblemen. Zo doet het RIVM op dit moment onderzoek naar de gevolgen van de toevoeging van chroom-6 aan camouflageverf die bij Defensie jarenlang in gebruik was. Eerder al werd duidelijk dat verf ook loodvrij moet zijn. Lood tast namelijk de vruchtbaarheid […]

Lees verder »

De enigmatische bronzen van Riace

Details van de zogenaamde bronzen van Riace, 5e eeuw v.Chr. Na een langdurige restauratie zijn de bronzen van Riace eindelijk weer te bewonderen in het archeologisch museum van Reggio di Calabria. Daar staan ze opgesteld in een speciale ruimte waarvan het klimaat nauwkeurig wordt gecontroleerd en waar telkens maar twintig bezoekers per keer via een […]

Lees verder »

Selfies in Ravenna

Apsis-mozaïek in de San Vitale in Ravenna, met afbeelding van Jezus, twee engelen, San Vitalis en bisschop Ecclesius Door de populariteit en verbreiding van de “smartphone” heeft ook het fenomeen van de “selfie” een enorme vlucht genomen. Volgens sommige schattingen worden er per dag meer dan een miljoen selfies genomen. Voor de onderzoekers van de […]

Lees verder »

Concordia apostolorum

Goudglas met afbeelding van de apostelen Petrus en Paulus (Vaticaanse musea) Tussen 5 en 19 oktober 2014 vindt er in Rome een buitengewone bisschoppensynode plaats. Bij die synode staat de vraag centraal of de kerk gangbare opvattingen omtrent contraceptie, het huwelijk en homoseksualiteit moet herzien. In zijn Francesco tra i lupi. Il segreto di una […]

Lees verder »

De uitbarsting van de Vesuvius

Afgietsels van de slachtoffers van de uitbarsting van de Vesuvius in 79 n.Chr. De zoektocht naar slachtoffers van de Ontake vulkaan op Japan is nog altijd niet voltooid. Op 27 september jongstleden barstte die vulkaan volstrekt onverwacht uit. Daardoor lukte het een aantal bergbeklimmers die zich bij de top van deze berg bevonden helaas niet […]

Lees verder »

Handelaren op Delos

 Bronzen portretkop uit Delos, vroege 1e eeuw v.Chr. Ieder jaar vindt op 26 september de Europese dag van de talen plaats. Deze dag, naar een idee van de Raad van Europa, heeft tot doel om het belang van talenkennis blijvend onder de aandacht van alle inwoners van Europa te brengen. Met kennis van meer dan […]

Lees verder »

De muur van Hadrianus

De muur van Hadrianus Op 18 september jongstleden stemde 55% van de inwoners van Schotland tegen en 45% vóór onafhankelijkheid. Hoewel de nee-stemmers dus de overhand hebben gekregen en de aanjager van het referendum, de minister-president van Schotland Alex Salmond, is afgetreden, gaat Schotland interessante tijden tegemoet. Ook nu Schotland bij het Verenigd Koninkrijk blijft […]

Lees verder »

Carrière-tijgers

Inscriptie van Quintus Octavius Sagitta Vorige week werden de namen bekend van de kandidaat-leden van Europese Commissie zoals voorgesteld door de nieuwe voorzitter van die commissie, de Luxemburger Jean-Claude Juncker. Het is een indrukwekkende selectie geworden. Onder de nieuwe leden zijn nogal wat bestuurlijke zwaargewichten. Negen van hen hebben een carrière als premier of vicepremier achter […]

Lees verder »

Romeinse toiletbril

Opgraving van een houten toiletbril in het Romeinse fort Vindolanda in Noord-Engeland “Goede sanitaire voorzieningen zijn belangrijker dan onafhankelijkheid”, aldus Mahatma Gandhi in 1925. Nu, bijna een eeuw later, beschikt één derde van de wereldbevolking nog altijd niet over een schoon, eigen toilet. In India alleen al gaat het om 636 miljoen mensen die hun […]

Lees verder »

Samson in Huqoq

Samson die de stadspoort van Gaza op zijn rug draagt. Mozaïekvloer gevonden in de synagoge van Huqoq. Foto: Jim Haberman. Gepubliceerd met toestemming van Jodi Magness De nadagen van het Romeinse Rijk worden nog altijd gezien als periode van desintegratie en verval. Toch was het in de periode van de derde tot zesde eeuw n. […]

Lees verder »

Het mausoleum van Augustus

Het mausoleum van Augustus in het centrum van Rome De naam van onze maand augustus stamt van de gelijknamige Romeinse keizer. Op 19 augustus jongstleden was het precies 2000 jaar geleden dat deze keizer overleed (althans, als we voor het gemak even vergeten dat bij de invoering van de Gregoriaanse kalender in 1582 bij een […]

Lees verder »

Jona in de walvis

De Bijbelse profeet Jona die wordt uitgespuwd op het strand, door een walvis, hier weergegeven als klassiek Romeins zeemonster. Afbeelding op een mozaīekvloer, basilica van Aquileia, Noord-Italië Het Midden-Oosten staat in vuur en vlam. Met name in Syrië en Irak lijken de oude staatkundige grenzen, die ten dele nog uit de tijd van het Sykes-Picot verdrag […]

Lees verder »