Een kunstboek voor de eeuwigheid

De boekhandel Waterstones aan Piccadilly in London is een walhalla voor iedere boekliefhebber. Zes verdiepingen, afgeladen met zo’n 200.000 titels, zijn meer dan voldoende om de bibliofiele snuffelaar urenlang van de straat te houden. Verder logenstraft deze gigantische boekwinkel ook het idee dat e-readers het gedrukte boek definitief aan het vervangen zijn. Het niet-gedigitaliseerde boek […]

Lees verder »

Ook Rome koesterde zijn nationale toppers

Reconstructie van beeldengroep van de  Trojaanse held Aeneas, die, met zoon en vader, Rome ontvlucht en zo voorvader van de Romeinen werd, volgens de Romeinse traditie; de groep stond op het Forum van Augustus Nederlanders zijn over het algemeen niet erg chauvinistisch. Nationale trots? Gewoon doen is ons devies, want dan doen we immers al gek […]

Lees verder »

Europese acupunctuur

Reconstructie van Ötzi, een prehistorische jager-verzamelaar die gevonden werd in het ijs, op de grens tussen Oostenrijk en Italië Soms is het dagelijkse nieuws zo hilarisch dat zelfs iemand met een levendige fantasie het niet zou kunnen verzinnen. Zo genereerde de automatische nieuwsdienst op mijn mobiele telefoon medio februari het bericht dat een school in […]

Lees verder »

Jezus en de olijfbomen van Gethsemane

Altaarstuk van Andrea Mantegna, 1457-1459, Jezus in de hof van Gethsemane, Musée des beaux-arts, Tours, Frankrijk Wanneer je de oude stad van Jeruzalem via de Leeuwenpoort verlaat, kom je al snel terecht op een van de meest idyllische plekken van het Heilige Land: een tuin met stokoude olijfbomen. Doorgaans wordt die plek beschouwd als de […]

Lees verder »

De waggelende beelden van Rapa Nui

Het is alweer bijna Pasen. Een mooie aanleiding voor een uitstapje naar het gelijknamige eiland, dat zich aan de andere kant van de wereld bevindt. Zoals bekend draagt Paaseiland die naam omdat de Nederlandse ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen het in 1722 op Paaszondag in zijn vizier kreeg. Vanaf dat moment heeft Paaseiland tot onze verbeelding gesproken. […]

Lees verder »

Aan Athene’s bloei hing een menselijk prijskaartje

Mijnschacht te Thorikos, Attica, foto Denis Morin Vorige week ging het in deze blog over de nog altijd voortdurende strijd tussen de Grieken en de Britten over de sculpturen van het Parthenon en over de unieke artistieke waarde die deze beelden vertegenwoordigen. Hoe uniek die zijn, blijkt als je door de overige zalen van het […]

Lees verder »

Het mooiste in het leven is gratis

Liggende figuur, voorstellende de Griekse god van de wijn Dionysos, 447-432 v. Chr., Oost-gevel van het Parthenon te Athene Sinds het begin van de tachtiger jaren van de vorige eeuw stechelen de Grieken met de Britten over het bezit van de marmeren beelden van het Parthenon. Die beelden staan in het British Museum in Londen, […]

Lees verder »

De dubbele roof van Europa

Roodfigurige krater, gesigneerd door Asteas, met een afbeelding van de roof van Europa, na 350 v. Chr., archeologisch museum Paestum Europa kraakt in haar voegen door de vluchtelingencrisis en de dreigende Brexit. Maar hoe is het idee van ‘Europa’ ooit ontstaan? Daarvoor moeten we terug naar de Griekse mythologie. Lang voordat Europa een geopolitieke werkelijkheid […]

Lees verder »

Ook in Rome ging men verbaal helemaal los

Detail van een vervloekingstekst uit Rome, nu in de verzameling van het Johns Hopkins Archaeological Museum, rond het begin van de jaartelling Vorige week had vicepremier Asscher het even helemaal gehad met de verwensingen en beledigingen die hij via de sociale media over zich heen krijgt. Op zijn Facebookpagina liet hij een aantal van deze […]

Lees verder »

Meer weten en eten, dankzij de Nijlmeter

Mozaïekvloer uit Sepphoris, Israel, met een afbeelding van de Nijl-meter in de vorm van een zuil met daarop Griekse letters die functioneren als cijfers die de hoogte van de Nijl-overstroming aangeven Twee weken geleden meldde het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature dat 2015 nu officieel te boek staat als het warmste jaar ooit: uiteraard sinds het begin van betrouwbare […]

Lees verder »

Een goed begin is het halve kunstwerk

Mozaïekvloer van een Romeinse villa te Lod, Israël, 300 n. Chr. Afgelopen december ontstond er commotie rondom een van beroemdste olieverfschilderijen ter wereld, de Mona Lisa van Leonardo da Vinci. Met behulp van nieuwe fotografische technieken stelde een Franse onderzoeker vast dat onder het portret van de mysterieus lachende dame nog een ander portret schuilgaat. […]

Lees verder »

Obsidiaan, Melos en de Cycladische idolen

Zittende harpspeler, Keros, Cycladen, 2600-2300 v. Chr. Het afgelopen jaar heeft de vluchtelingenstroom naar Europa zich volkomen verplaatst. Waar migranten eerder hoofdzakelijk via Noord-Afrika en Italië een weg naar de EU zochten, loopt de belangrijkste route nu via Turkije en Griekenland. Van de één miljoen mensen die Europa in 2015 bereikten, reisden er 800.000 via […]

Lees verder »

De Lazarus van Bowie

Vroegchristelijke doodskist uit Plovdiv (Bulgarije) met aan de binnenzijde een schildering van Jezus (rechts) en Lazarus (links), 4e eeuw n. Chr. Op 10 januari jongstleden overleed David Bowie. Twee dagen daarvoor, op zijn 69e verjaardag, was zijn laatste album, Blackstar, uitgekomen. Het bevat onder andere het nummer Lazarus. Eerder verscheen er, bij wijze van vooraankondiging, […]

Lees verder »

De tijdloze schoonheid van de schraper

Bronzen hoofd van een Griekse atleet, de zogenaamde schraper, nu te zien in Washington De Franse film Intouchables (2011) bevat een scene die is opgenomen in een chique Parijse kunstgalerie met grandioos uitzicht op de Eiffeltoren. Terwijl de hoofdpersonen naar een modern kunstwerk kijken, discussiëren ze over de vraag waarom wij mensen eigenlijk in kunst […]

Lees verder »

De SUV uit vroeger tijden

Mozaïekvloer met afbeelding van twee jongetjes op de rug van een kameel, 5e-6e eeuw n. Chr., keizerlijk paleis te Constantinopel (Istanboel) Onderzoekers in Europa en de VS boeken dezer dagen goede vorderingen bij hun zoektocht naar een vaccin tegen de infectieziekte MERS. MERS is het neefje het bekendere SARS. Beiden ziektes veroorzaken infecties aan de […]

Lees verder »

De wijsheid kwam ooit uit het Oosten

Wand-mozaïk met de drie wijzen uit het Oosten, San’Apollinare Nuovo, Ravenna Dezer dagen is het soms maar moeilijk voorstelbaar dat de bakermat van onze westerse beschaving in het Nabije Oosten ligt. Het ontstaan van de landbouw, de ontwikkeling van geavanceerde staatsvormen, het ontstaan van de astronomie, de uitvinding van het schrift, de institutionalisering van religie: […]

Lees verder »

In het oude Rome was Somnus hard nodig

Bronzen kop van Somnus, Civitella d’Arna, nabij Perugia, Umbrië, Italië, nu in het British Museum te Londen, 1e of 2e eeuw n. Chr. Bij nader inzien valt er meestal nogal wat af te dingen op de stelling dat vroeger alles beter was. Neem bijvoorbeeld onze nachtrust. Het lijkt erop dat die steeds meer onder druk komt […]

Lees verder »

Zoekt en gij zult de Akra vinden

De opgravingen onder de Givati parkeerplaats. Op de achtergrond de Tempelberg-Haram al Sharif Als u dezer dagen toevallig in Jeruzalem bent, is dit het moment om een bezoek te brengen aan de archeologische opgravingen die hebben plaatsgevonden op de Givati-parkeerplaats, iets ten zuiden van de Tempelberg of Haram al-Sharif. Locatie van de opgravingen, met rechts, […]

Lees verder »

Toen de Grieken echte pioniers waren

Selinunte, Sicilië, Tempel C, midden 6e eeuw v.Chr. Als ik aan Griekenland denkt, ontstaat er kortsluiting in mijn hoofd. Aan de ene kant rijst het beeld op van een afgetakelde oude man die duidelijk vrijstelling van schulden behoeft om zijn ziekbed ooit nog vaarwel te kunnen zeggen. Aan de andere kant er is ook dat […]

Lees verder »

Succesvolle leiders zijn een kop groter

Mummie van priester Anchhor, 650-625 v.Chr., uit Thebe, nu in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden Nederlanders worden steeds langer. Op dit moment behoren we zelfs tot de langste volken op aarde. Dat is overigens een recente ontwikkeling: Nederlandse mannen die in het midden van de 18e eeuw het leger in gingen, hadden bijvoorbeeld nog […]

Lees verder »