Ook de middeleeuwse Engelsen wilden naar de zon

Wharram Percy is een van 3000 verlaten middeleeuwse stadjes in Engeland. Zonaanbidders die deze zomer in Nederland bleven, hadden het de afgelopen weken zwaar, erg zwaar. De wispelturigheid van het weer vormde niet alleen een aanslag op het humeur. Nog veel belangrijker was dat de thuisblijvers nauwelijks de mogelijkheid kregen om voldoende vitamine D op te […]

Lees verder »

Klassieke Olympiër liet de amfora staan

Griekse roodfigurige vazen uit een graf van een atleet uit Taranto, Zuid-Italië De resultaten behaald door TeamNL bij de Olympische Spelen in Rio hebben bevestigd wat we allemaal al lang weten: de 21e eeuw wordt de eeuw van de vrouw. Net zoals op zoveel andere terreinen, is ook in dit geval de participatie van vrouwen niet […]

Lees verder »

Napoleon gaf het getto van Venetië weer lucht

De Scuola Grande Tedesca, de synagoge van de Ashkenazische joden te Venetië Het is dit jaar precies 500 jaar geleden dat het stadsbestuur van de handelsrepubliek Venetië besloot de joodse bevolking op te sluiten achter de muren van een getto. Om die gebeurtenis te herdenken, heeft men in het Palazzo Ducale te Venetië de tentoonstelling […]

Lees verder »

Stripboek avant-la-lettre

De Carthaagse koningin Dido die zelfmoord pleegt na het vertrek van Aneas, geïllumineerd handschrift uit de 4e of 5e eeuw n.Chr., Rome, nu in Vaticaanse bibliotheek Een van de kenmerken van de digitale revolutie is dat die leidt tot democratisering, althans wat betreft de algemene toegankelijkheid van informatie. Dat geldt zeker voor de digitalisering van […]

Lees verder »

In de voetsporen van Shakespeare

Reconstructie van New Place, het huis van Shakespeare in Stratford-upon-Avon Kort geleden werd bekend dat de plannen van ‘Brexiteer’ Boris Johnson om een boek te gaan schrijven over Engelands grootste dichter, William Shakespeare, definitief van de baan zijn. Het contrast tussen beide heren kan niet groter zijn: als er iemand is die zich heeft laten […]

Lees verder »

Beter goed gekopieerd dan slecht bedacht

Portret van de Carthaagse veldheer Hannibal Op 2 augustus van het jaar 216 v. Chr. vond in het Zuid-Italiaanse Apulië één van de grote veldslagen plaats uit de geschiedenis: de slag bij Cannae. Bij die veldslag werd een numeriek veel sterker Romeins leger genadeloos in de pan gehakt door de Carthaagse veldheer Hannibal. In de krijgsgeschiedenis […]

Lees verder »

Antilopen op Santorini

Wandschildering met antilopen uit Akrotiri op Santorini Er zijn maar weinig plekken in het Mediterrane gebied die kunnen concurreren met het Griekse eiland Santorini (Thera), zowel qua natuurschoon als qua cultureel erfgoed. Santorini (Thera) Santorini ligt op de plek waar de Afrikaanse tektonische plaat onder de Euraziatische schuift, met de gebruikelijke gevolgen van dien, namelijk […]

Lees verder »

Kleurenpracht op het Forum Romanum

De Santa Maria Antiqua op het Forum te Rome Als er iets in Italië is vastgeroest, dan zijn het wel de instellingen die zich bezighouden met het behoud van het rijke culturele erfgoed in dat land. De regering Renzi is zich daarvan bewust en heeft sinds haar aantreden geprobeerd om daarin verandering te brengen. De […]

Lees verder »

Jezus, zijn vermeende vrouw en de vervalser

Het papyrus-fragment in kwestie De eerste column die ik ooit voor deze krant schreef, ging over een minuscuul papyrusfragment uit het oude Egypte. Twee jaar geleden leidde de ontdekking ervan tot nogal wat opwinding. Sommige onderzoekers dachten dat ze met dit onaanzienlijke stukje papyrus het ultieme bewijs in handen hadden gekregen waarmee aan werd getoond […]

Lees verder »

Britannia exit

Romeins badgebouw in Bath, Engeland In 409 n. Chr. trokken de Romeinen hun laatste troepen terug uit Engeland. Op dat moment had de Romeinse heerschappij over de Britse eilanden zo’n 350 jaar geduurd. Het was een periode van grote bloei en culturele progressie geweest. Maar vanaf het begin van de vijfde eeuw kromp het Romeinse […]

Lees verder »

Romeins reisbestek was zijn tijd ver vooruit

Reisbestek, nu in het Fitzwilliam Museum te Cambridge, 3e eeuw n. Chr. Er zijn maar weinig gebruiksvoorwerpen die zo iconisch zijn als het Zwitserse zakmes. Het bekende rode mes met daarop een Zwitsers kruis is inmiddels al meer dan een eeuw oud. Ooit begon het zijn bestaan als een uitrustingsstuk voor de soldaten van het […]

Lees verder »

Villa Giulia en een inbraak op bestelling

Het Villa Giulia museum te Rome Omdat Italië beschikt over meer kunst per vierkante kilometer dan welk ander land ter wereld ook, is Italië ook de plek waar het roven van kunst tot in de puntjes is geperfectioneerd. Ooit kwam ik eens samen met Romeinse vrienden terug in hun appartement na een gezamenlijk weekendje weg. […]

Lees verder »

De gouden handjes van koning Midas

Onderkant van een bronzen drinkschaal uit het graf van de vader van koning Midas, Gordion Afgelopen week schreef Annet Aris in haar column in het Financieele Dagblad over hoe de oude mythologische verhalen van de Grieken en Romeinen ons nog altijd kunnen inspireren. Aan de hand van het verhaal van Icarus, die om het leven kwam […]

Lees verder »

Archeologische dromen die in rook opgaan

Romeinse kopie van een Grieks bronzen origineel van Aristoteles, 2e eeuw v. Chr. Archeologie is een fascinerend vak. Omdat archeologen graven naar het onbekende, hebben de ontdekkingen die zij doen vaak al snel nieuwswaarde. Maar soms lopen deze delvende oudheidkundigen in de val van hun eigen succes. Dat gebeurt als onderzoek, waarvan de bewijsvoering nog […]

Lees verder »

Romeinen zonken hun megaschepen af

Romeins schip op het zogenaamde Torlonia-relief, 200 n. Chr. Als je vandaag de dag door Venetië loopt, lijkt het soms net of je terecht bent gekomen in een Amerikaanse sciencefictionfilm van het type Independence Day. Met name in de buurt van doorgaande waterwegen kan het zomaar gebeuren dat er boven de historische gevels opeens een […]

Lees verder »

Fellini, het oude Rome en de ondergrondse

Vondst van een Romeinse kazerne uit de 2e eeuw n. Chr., via Amba Aradam, Rome In Rome wordt op dit moment druk gediscussieerd over de vraag of er een raadgevend referendum moet worden gehouden. In tegenstelling tot Nederland, waar zo’n volksraadpleging recentelijk werd gebruikt om stemming te maken tegen de EU, zou het bij de […]

Lees verder »

Het betwiste erfgoed van Pergamon

De Weense camee, met een afbeelding van koning Ptolemaeus II Philadelphos van Egypte en zijn zuster Arsinoe II die hij trouwde om de macht binnen de familie te houden, nu te zien in New York Bij het verdelen van erfenissen gebeuren soms onverwachte dingen. Toen in 2007 een Portugese, kinderloos gebleven aristocraat overleed, bleek bij […]

Lees verder »

Carbonara-gate en een banket in Antiochië

Zojuist ontdekte mozaïekvloer te Antiochië, 4e of 5e eeuw n. Chr. Nederlanders zijn naar mijn ervaring over het algemeen weinig kritisch of assertief wanneer ze uit gaan eten. Vorige week dineerden mijn vrouw en ik bij een bekend restaurant in het centrum van Amsterdam. We hadden haast, dus we bestelden de special van de chef: […]

Lees verder »

Een liefdesnest van 50.000 jaar oud

Drie schedels uit de Manot grot in Israël, van links naar rechts een oude menselijke, een menselijke en een Neanderthaler schedel Vorige week ging het in deze column over de ontdekking dat de moderne mens in zijn DNA nog altijd de sporen draagt van contacten met neanderthalers, dat wil zeggen: een vroege, maar inmiddels uitgestorven […]

Lees verder »

Neanderthaler, u wordt bedankt

Schildering in de El Castillo grot, Cantabria, Spanje, 40.000 v. Chr. Ieder van ons draagt het verleden met zich mee, of we dat nu leuk vinden of niet. Nu denkt u wellicht dat die vaststelling een open deur is. Dat is ook zo, want wie is er zich nu niet van bewust dat we gevormd […]

Lees verder »