Stripboek avant-la-lettre

De Carthaagse koningin Dido die zelfmoord pleegt na het vertrek van Aneas, geïllumineerd handschrift uit de 4e of 5e eeuw n.Chr., Rome, nu in Vaticaanse bibliotheek Een van de kenmerken van de digitale revolutie is dat die leidt tot democratisering, althans wat betreft de algemene toegankelijkheid van informatie. Dat geldt zeker voor de digitalisering van […]

In de voetsporen van Shakespeare

Reconstructie van New Place, het huis van Shakespeare in Stratford-upon-Avon Kort geleden werd bekend dat de plannen van ‘Brexiteer’ Boris Johnson om een boek te gaan schrijven over Engelands grootste dichter, William Shakespeare, definitief van de baan zijn. Het contrast tussen beide heren kan niet groter zijn: als er iemand is die zich heeft laten […]

Beter goed gekopieerd dan slecht bedacht

Portret van de Carthaagse veldheer Hannibal Op 2 augustus van het jaar 216 v. Chr. vond in het Zuid-Italiaanse Apulië één van de grote veldslagen plaats uit de geschiedenis: de slag bij Cannae. Bij die veldslag werd een numeriek veel sterker Romeins leger genadeloos in de pan gehakt door de Carthaagse veldheer Hannibal. In de krijgsgeschiedenis […]

Antilopen op Santorini

Wandschildering met antilopen uit Akrotiri op Santorini Er zijn maar weinig plekken in het Mediterrane gebied die kunnen concurreren met het Griekse eiland Santorini (Thera), zowel qua natuurschoon als qua cultureel erfgoed. Santorini (Thera) Santorini ligt op de plek waar de Afrikaanse tektonische plaat onder de Euraziatische schuift, met de gebruikelijke gevolgen van dien, namelijk […]

Britannia exit

Romeins badgebouw in Bath, Engeland In 409 n. Chr. trokken de Romeinen hun laatste troepen terug uit Engeland. Op dat moment had de Romeinse heerschappij over de Britse eilanden zo’n 350 jaar geduurd. Het was een periode van grote bloei en culturele progressie geweest. Maar vanaf het begin van de vijfde eeuw kromp het Romeinse […]

Archeologische dromen die in rook opgaan

Romeinse kopie van een Grieks bronzen origineel van Aristoteles, 2e eeuw v. Chr. Archeologie is een fascinerend vak. Omdat archeologen graven naar het onbekende, hebben de ontdekkingen die zij doen vaak al snel nieuwswaarde. Maar soms lopen deze delvende oudheidkundigen in de val van hun eigen succes. Dat gebeurt als onderzoek, waarvan de bewijsvoering nog […]

Romeinen zonken hun megaschepen af

Romeins schip op het zogenaamde Torlonia-relief, 200 n. Chr. Als je vandaag de dag door Venetië loopt, lijkt het soms net of je terecht bent gekomen in een Amerikaanse sciencefictionfilm van het type Independence Day. Met name in de buurt van doorgaande waterwegen kan het zomaar gebeuren dat er boven de historische gevels opeens een […]

Een liefdesnest van 50.000 jaar oud

Drie schedels uit de Manot grot in Israël, van links naar rechts een oude menselijke, een menselijke en een Neanderthaler schedel Vorige week ging het in deze column over de ontdekking dat de moderne mens in zijn DNA nog altijd de sporen draagt van contacten met neanderthalers, dat wil zeggen: een vroege, maar inmiddels uitgestorven […]

Neanderthaler, u wordt bedankt

Schildering in de El Castillo grot, Cantabria, Spanje, 40.000 v. Chr. Ieder van ons draagt het verleden met zich mee, of we dat nu leuk vinden of niet. Nu denkt u wellicht dat die vaststelling een open deur is. Dat is ook zo, want wie is er zich nu niet van bewust dat we gevormd […]

Een kunstboek voor de eeuwigheid

De boekhandel Waterstones aan Piccadilly in London is een walhalla voor iedere boekliefhebber. Zes verdiepingen, afgeladen met zo’n 200.000 titels, zijn meer dan voldoende om de bibliofiele snuffelaar urenlang van de straat te houden. Verder logenstraft deze gigantische boekwinkel ook het idee dat e-readers het gedrukte boek definitief aan het vervangen zijn. Het niet-gedigitaliseerde boek […]

Europese acupunctuur

Reconstructie van Ötzi, een prehistorische jager-verzamelaar die gevonden werd in het ijs, op de grens tussen Oostenrijk en Italië Soms is het dagelijkse nieuws zo hilarisch dat zelfs iemand met een levendige fantasie het niet zou kunnen verzinnen. Zo genereerde de automatische nieuwsdienst op mijn mobiele telefoon medio februari het bericht dat een school in […]

De waggelende beelden van Rapa Nui

Het is alweer bijna Pasen. Een mooie aanleiding voor een uitstapje naar het gelijknamige eiland, dat zich aan de andere kant van de wereld bevindt. Zoals bekend draagt Paaseiland die naam omdat de Nederlandse ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen het in 1722 op Paaszondag in zijn vizier kreeg. Vanaf dat moment heeft Paaseiland tot onze verbeelding gesproken. […]

Het mooiste in het leven is gratis

Liggende figuur, voorstellende de Griekse god van de wijn Dionysos, 447-432 v. Chr., Oost-gevel van het Parthenon te Athene Sinds het begin van de tachtiger jaren van de vorige eeuw stechelen de Grieken met de Britten over het bezit van de marmeren beelden van het Parthenon. Die beelden staan in het British Museum in Londen, […]