De ironie van de geschiedenis

De Santa María la Blanca synagoge in Toledo, gebouwd in christelijke Spanje door islamitische architecten ten behoeve van de joodse gemeenschap Vorige week maandag gingen de brexit-onderhandelingen officieel van start. Een paar dagen later liet de Britse premier Theresa May tijdens een Europese top weten dat EU-burgers die langer dan vijf jaar in het Verenigd Koninkrijk hebben […]

Zwijnen bij de Romeinen

Het Romeinse acroniem SPQR stond als inscriptie op openbare gebouwen en triomfbogen, munten en de vaandels van de legioenen: munt Caligula geslagen in Rome als aandenken aan zijn moeder Agrippina In 2014 was het eindelijk zover: voor het eerst in de geschiedenis leefden er meer mensen in steden dan op het platteland. Het was de […]

Rust, reinheid en regelmatig lekker eten

Het klooster van Monte Cassino, Italië: in het jaar 592 stichtte Benedictus van Nursia hier het eerste Benedictijnenklooster Als ik in Rome werk, verblijf ik nogal eens in een klooster bij een bevriende Italiaanse abt. Hoewel ik dan doorgaans de hele dag op pad ben, word ik tegelijk ook deel van de kloostergemeenschap. De restanten […]

Een bijzonder stukje Rome in Zuid-Limburg

Reconstructie van een vroegchristelijke wandschildering met gebedsscéne in de zogenaamde ‘Capella Greca’, in de Catacomben van Valkenburg, Limburg. Het beschermen van ons culturele erfgoed valt te vergelijken met onze eeuwigdurende strijd tegen het water: het vraagt onze voortdurende aandacht en het werk is ook nooit helemaal af. Daar staat tegenover dat het allemaal wel dankbare […]

Bouwen tot in de hemel

Steunberen, luchtbogen en ijzeren trekstangen aan de buitenzijde van het koor van de gotische kathedraal van Beauvais, Frankrijk Vorige maand werd in Engeland de noodklok geluid. Voor de helft van de in totaal 42 Anglicaanse kathedralen in dat land kan men het onderhoud financieel niet meer rond krijgen. Op allerlei plaatsen gaat het moeilijk. Bij […]

Een Libanese bedelbrief uit Pozzuoli

Wandschildering met haven, mogelijk Pozzuoli (1e eeuw n. Chr.), vindplaats Stabiae, nu in het Archeologisch Museum van Napels Op het eerste gezicht lijkt een begrip zoals intercultureel ondernemen echt iets van deze tijd. Maar is dat ook echt zo? Een blik op het verleden laat zien dat grensoverschrijdende handel altijd al baat heeft gehad bij […]

Qin en Han schitteren in New York

De Chinese lijkwade van de vrouw van prins Jing van Zhongshan, gemaakt van jade en goud, uit de 2e eeuw v. Chr;  nu te zien in het Metropolitan Museum, New York (met toestemming van het Metropolitan Museum New York) Het selecteren van een illustratie voor deze column is lang niet altijd gemakkelijk: soms is het […]

Het knekelkistje van Kajafas

Het knekelkistje (ossuarium) van Kajafas, vindplaats: Jeruzalem, Israël ‘Ja nicht auf das Fest, auf daß nicht ein Aufruhr werde im Volk. Liefhebbers van de Matthäus Passion van Johann Sebastian Bach zullen deze frase onmiddellijk herkennen als het eerste van een aantal korte, opstuwende koordeeltjes die de componist door zijn hele lijdens-oratorium heen vlocht. Bach zet […]

Een geheim dat zich traag ontrolt

Met behulp van druk werd met deze machine de breekbare papyrus stukje bij beetje uitgerold, nu in de Nationale Bibliotheek van Napels Uit de oudheid zijn genoeg literaire werken overgeleverd om een mens een leven lang van de straat te houden. Dat is opmerkelijk, zeker wanneer je je realiseert hoeveel literatuur er in de loop […]

Een tablet van ivoor

Het ivoren notitieboekje van Rufius Gennadius Probus Orestes, zittend met in zijn hand een doek die gebruikt werd om de start van de paardenraces aan te geven, 530 n. Chr., nu in het Victoria and Albert Museum London Vanaf 31 december 2017 geldt er in China een compleet verbod op de handel in ivoor. Dat […]

Het paard van Caligula

Origineel en kleurenreconstructie van een portret van Caligula (12-41 n. Chr.), nu in de Ny Carlsberg Glypotek in Kopenhagen Vorige week ging het in deze column over hoe de Founding Fathers zich na de Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Britten van 1775-1783 door de Grieken en Romeinen lieten inspireren bij het inrichten van de Verenigde Staten. Studie […]

De idealen van de Founding Fathers

‘Monticello’, het huis van Thomas Jefferson (1772), Charlotteville, Virgina, VS. Jefferson ontwierp zijn huis onder verwijzing naar voorbeelden uit de klassieke Oudheid en de Renaissance Zoals bekend, leest de 45ste president van de Verenigde Staten niet graag een boek. Van kranten moet hij al helemaal niets hebben. In plaats daarvan kijkt “The Donald” graag televisie. […]

Op drift in winters Oost-Europa

Twee Gotische fibulae in de vorm van adelaars, vindplaats: Tierra de Barros, West-Spanje, nu in het Walters Art Museum Baltimore In het toch al zo zwaar getroffen Griekenland verblijven momenteel zo’n 60.000 vluchtelingen. Door het dichtgooien van de Europese grenzen kunnen ze geen kant op. Levend onder primitieve omstandigheden werden ze begin januari ook nog […]

Aardbevingen? Bouw op een bed van houtskool

Relief met de Griekse god Hermes als ‘zielenbegeleider’, zuilbasis van de Artemistempel, Efeze, Turkije, nu in het London British Museum Eind januari werd het nieuws beheerst door beelden van een hotel in Farindola, in Midden-Italië, dat door een lawine bedolven was. Uiteindelijk slaagden reddingswerkers erin nog een aantal mensen levend onder de sneeuw vandaan te […]

Ook de Romein pakte graag zijn rust

Mozaïekvloer met afbeelding van het platteland in Romeins Noord-Noord Africa gevonden in een voorstad van het oude Carthago, nu in het Bardo-museum van Tunis De nieuwe rijkdom is niet geld, maar tijd. Tijd om te doen waar je zin in hebt, maar vooral ook tijd waarin je onbereikbaar bent voor anderen, in het bijzonder voor sociale […]

Laat uw wensen liever varen

De zelfmoord van Seneca, schilderij van Manuel Domínguez (1871), Prado-museum, Madrid, Spanje Hoe wordt een mens eigenlijk gelukkig? Gek genoeg is daar helemaal niet zoveel voor nodig. Vooropgesteld natuurlijk dat u zich niet in de onderste grafkamer van de behoefte-piramide van Maslow bevindt, want dan is het dweilen met de kraan open. De behoefte-piramide van Maslow […]

Goethes romantische recept tegen de winterdip

De Duitse dichter Goethe in een geïdealiseerd landschap vlak bij Rome, schilderij van de Duitse schilder Tischbein (1751-1829), Städel Museum Frankfurt Dezer dagen heeft de inbox van mijn e-mail nogal te lijden onder de spam van aanbieders van vliegtickets naar zonnige oorden. Vanwege de vaak waanzinnig lage prijzen is het lang niet altijd gemakkelijk om […]

De geboorte van de keizer(snede)

Reliëf met een Romeinse geboortescene met vroedvrouwen: het gaat hier niet om een zogenaamde c-sectie maar om een reguliere geboorte, vindplaats Ostia, nabij Rome Sommige mensen zijn niet alleen beeldbepalend voor hun eigen tijd. Ze laten ook behoorlijk wat sporen na in de geschiedenis. Neem bijvoorbeeld de Romeinse veldheer en politicus Gaius Julius Caesar (100-44 v.Chr.). […]

Britannia exit

Romeins badgebouw in Bath, Engeland In 409 n. Chr. trokken de Romeinen hun laatste troepen terug uit Engeland. Op dat moment had de Romeinse heerschappij over de Britse eilanden zo’n 350 jaar geduurd. Het was een periode van grote bloei en culturele progressie geweest. Maar vanaf het begin van de vijfde eeuw kromp het Romeinse […]