Het scheepskerkhof van Istanbul

Een van de handelsschepen die in de haven van het oude Istanbul worden opgegraven Vorige week werd Francesco Schettino tot 16 jaar cel veroordeeld. In 2012 had hij de passagiers van de Costa Concordia aan hun lot overgelaten nadat hij dat cruiseschip bij het eilandje Giglio op de rotsen had laten lopen. Tweeëndertig mensen vonden […]

De navel van Europa

De opgravingen te Delphi met omphalos of navel Voor Europese regeringsleiders is het een tijd taboe geweest om te speculeren over het uittreden van Griekenland uit de euro. Begin dit jaar bleek echter dat zelfs bondskanselier Merkel wel degelijk rekening houdt met de mogelijkheid van een “grexit.” Of de Griekse verkiezingen van afgelopen zondag effect […]

Romeinse spotprent

Graffito uit Rome met afbeelding van kruisiging In 1857 stuitten archeologen in het centrum van Rome op een onverwachte vondst. Op de muren van een dienstruimte behorende tot het paleiscomplex van de Romeinse keizers troffen ze een onooglijke tekening aan. De tekening, die in de muur was ingekrast, toonde de afbeelding van een man met […]

‘s Werelds oudste computer

Het Antikythera mechanisme Op donderdag ging “The Imitation Game” in première. In die film speelt acteur Benedict Cumberbatch de rol van de briljante Engelse wiskundige Alan Turing (1912-1954). Turing was één van de grondleggers van de Kunstmatige Intelligentie. Hij is echter vooral bekend geworden als de codebreker van de zogenaamde enigma-machine. Dat apparaat werd tijdens […]

Koning Herodes

Herodion, paleis annex begraafplaats van koning Herodes, nabij Bethlehem Volgende week is het kerstmis. Christenen geloven dat Jezus toen geboren werd in Bethlehem en degenen die de berichtgeving van het Nieuwe Testament letterlijk nemen, geloven ook dat er vlak na de geboorte van Jezus een kindermoord in Bethlehem heeft plaatsgevonden. Bij die tragedie zouden alle […]

De enigmatische bronzen van Riace

Details van de zogenaamde bronzen van Riace, 5e eeuw v.Chr. Na een langdurige restauratie zijn de bronzen van Riace eindelijk weer te bewonderen in het archeologisch museum van Reggio di Calabria. Daar staan ze opgesteld in een speciale ruimte waarvan het klimaat nauwkeurig wordt gecontroleerd en waar telkens maar twintig bezoekers per keer via een […]

Handelaren op Delos

 Bronzen portretkop uit Delos, vroege 1e eeuw v.Chr. Ieder jaar vindt op 26 september de Europese dag van de talen plaats. Deze dag, naar een idee van de Raad van Europa, heeft tot doel om het belang van talenkennis blijvend onder de aandacht van alle inwoners van Europa te brengen. Met kennis van meer dan […]

De muur van Hadrianus

De muur van Hadrianus Op 18 september jongstleden stemde 55% van de inwoners van Schotland tegen en 45% vóór onafhankelijkheid. Hoewel de nee-stemmers dus de overhand hebben gekregen en de aanjager van het referendum, de minister-president van Schotland Alex Salmond, is afgetreden, gaat Schotland interessante tijden tegemoet. Ook nu Schotland bij het Verenigd Koninkrijk blijft […]

Carrière-tijgers

Inscriptie van Quintus Octavius Sagitta Vorige week werden de namen bekend van de kandidaat-leden van Europese Commissie zoals voorgesteld door de nieuwe voorzitter van die commissie, de Luxemburger Jean-Claude Juncker. Het is een indrukwekkende selectie geworden. Onder de nieuwe leden zijn nogal wat bestuurlijke zwaargewichten. Negen van hen hebben een carrière als premier of vicepremier achter […]

Romeinse toiletbril

Opgraving van een houten toiletbril in het Romeinse fort Vindolanda in Noord-Engeland “Goede sanitaire voorzieningen zijn belangrijker dan onafhankelijkheid”, aldus Mahatma Gandhi in 1925. Nu, bijna een eeuw later, beschikt één derde van de wereldbevolking nog altijd niet over een schoon, eigen toilet. In India alleen al gaat het om 636 miljoen mensen die hun […]

Jona in de walvis

De Bijbelse profeet Jona die wordt uitgespuwd op het strand, door een walvis, hier weergegeven als klassiek Romeins zeemonster. Afbeelding op een mozaīekvloer, basilica van Aquileia, Noord-Italië Het Midden-Oosten staat in vuur en vlam. Met name in Syrië en Irak lijken de oude staatkundige grenzen, die ten dele nog uit de tijd van het Sykes-Picot verdrag […]

De basilica cisterne

De basilica cisterne (Yerebatan Saray) in Istanbul, 6e eeuw n. Chr. De geschiedenis van Nederland is onlosmakelijk verbonden met onze strijd tegen het water. Het is dan ook geen toeval dat Nederland grote internationale vermaardheid geniet voor expertise op waterbouwkundig terrein of dat juist Nederlandse bedrijven een belangrijke rol spelen bij het lichten van het […]

De Elgin Marbles

Reconstructie van de Akropolis van Athene, geschilderd door Leo von Klenze (1784-1864) Wie bezit het verleden eigenlijk? Op het eerste gezicht lijkt dat misschien een eigenaardige vraag. Maar zodra er archeologische voorwerpen in het spel zijn, wordt die vraag opeens heel concreet. Als je bijvoorbeeld in je eigen achtertuin een pot met Middeleeuwse munten ontdekt, […]

Het paleis van koning Minos

Trappenhuis in het zogenaamde paleis van koning Minos te Knossos Het verloop van onze geschiedenis op aarde wordt bepaald door twee grote revoluties. Onze welvaart danken we voor een belangrijk deel aan de industriële revolutie die in de 18e eeuw begon en die nog altijd voortduurt. De wortels van onze beschaving gaan echter veel verder […]

Cave Canem

 Mozaïekvloer uit Pompeï met waakhond, vestibule van het zogenaamde huis van de tragische dichter Dezer dagen wordt op het documentaire kanaal NPO Doc een film uitgezonden over hoe de oncologen van de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren van de Universiteit Utrecht dagelijks proberen doodzieke huisdieren, met name honden, van een wisse dood te redden. Kosten nog moeite […]

Alexander sarcofaag

Sarcofaag uit de necropool van Sidon, Libanon, met afbeelding van Alexander de Grote, zittend op een steigerend paard en vechtend tegen de Perzen (nu: archeologisch museum, Istanboel) De definitieve staatkundige ineenstorting van Irak lijkt nabij. Sjiieten, soennieten en Koerden staan in verschillende constellaties lijnrecht tegenover elkaar. Dat is nauwelijks verwonderlijk in een land dat ooit, […]

Wandschildering met vis uit Rome

Wandschildering uit de  Callixtus catacombe aan de Via Appia, Rome. Afbeelding van een vis met  een  mand met brood–een verwijzing naar het Nieuw Testamentische verhaal van de wonderbare spijziging Tegenwoordig nuttigen we meer vlees dan ooit tevoren in de geschiedenis. In 1973 bedroeg de gemiddelde consumptie in Nederland rond de 30 kg. per persoon per […]