Connectiviteit avant la lettre

De Porta Nigra, één van de Romeinse stadspoorten van Trier, late 2e eeuw n. Chr. Niet alleen tijd, ook afstand is geld. Daarin schuilt ook het belang van grote infrastructurele projecten zoals de zojuist afgeronde uitbreiding van het Suez kanaal of de constructie van een nieuwe Aziatische zijderoute die gebruik maakt van het spoor. Overigens is […]

De fascinatie met de rode rots

Ad-Deir, de grootste rots-façade in Petra met een afmeting van 50 x 45 m., mogelijk een tempel voor de vergoddelijkte Nabateïsche koning Obodas I, 1e eeuw v. Chr. De archeologische resten van de Jordaanse rots-stad Petra hebben altijd tot de verbeelding gesproken. Doorgaans persen massa’s toeristen zich door de smalle kloof die toegang biedt tot […]

Alexander de Grote’s leiderschap

Mozaïekvloer met afbeelding van Alexander de Grote en zijn strijdmakker Hephaistion, tijdens de leeuwenjacht, 4e eeuw v. Chr. gevonden te Pella in Noord-Griekenland Wat is effectief leiderschap? Over die vraag zijn inmiddels hele bibliotheken vol geschreven. De nieuwste theorieën kunnen steevast rekenen op veel interesse. Toch kunnen we in dit verband ook van het verleden […]

Romeinse Walk of Fame

Grote Romeinse tegel, een zogenaamde bipedalis, late 1e eeuw n. Chr, uit Vindolanda, Northumberland, Engeland, met de afdruk van een hondenpoot (D), poten van een kat (C) en menselijke afdruk (S) Waar komen onze fascinaties vandaan? In het geval van mijn eigen vak kan ik u precies vertellen waarom ik de archeologie zo boeiend vind. […]

David en zijn lyrische harp

Harp-spelende David op een mozaïekvloer gevonden te Gaza In het Mauritshuis in Den Haag is tot en met 13 september de tentoonstelling ‘Rembrandt? De zaak Saul en David’ te zien. Het schilderij dat bij deze tentoonstelling centraal staat, werd acht jaar lang onderzocht en gerestaureerd. Het bleek uit niet minder van vijftien verschillende, aan elkaar […]

Vragen rond de lijkwade van Turijn

Wetenschappelijk gezien leven we in spannende tijden. De ontdekking van nieuwe onderzoeksmethoden voltrekt zich in een steeds rapper tempo. Het is onvermijdelijk dat bij al die vooruitgang heilige huisjes het wel eens moeten ontgelden. Toen ik zelf een paar jaar geleden met radioactieve koolstof datering (C14) aan de slag ging in de catacomben van Rome, zorgden […]

Munt slaan uit een overwinning

Masada, het laatste bolwerk in de verdediging tegen de Romeinen tijdens de joodse vrijheidsoorlog van 66-73 n. Chr. De Verhalenzoeker van deze week is de laatste aflevering in een drieluik over antieke munten. Naar aanleiding van een tentoonstelling in het Kunsthistorisches Museum te Wenen over joodse munten uit het oude Israël, werd vorige week een […]

De munt als propaganda-wapen

Munt uit de joodse opstand tegen Rome, met de Hebreeuwse tekst Shekel, Israel, jaar 3 Vorige week ging het in deze blog over de rol die de oude Grieken speelden bij de monetarisering van de economie. Het Griekse muntwezen was gebaseerd op een zilveren standaard. Die standaard bleef altijd een belangrijk ijkpunt: in de antieke […]

De uilen van Athene

Atheense tetradrachme met afbeelding van de godin Athena en op de keerzijde een uil met olijftak Afgelopen week kreeg ik als wisselgeld een handvol Griekse euro’s terug. Dergelijke munten dragen de afbeelding van een uil en een olijftak en zijn een kopie van de drachmen die in het klassieke Athene vanaf de vijfde eeuw v.Chr. […]

Een beetje wijn doet wonderen

Villa dei Misteri, Pompeï, Italië Wie zaken wil doen in Italië, moet beschikken over een gezonde hoeveelheid doorzettingsvermogen. Zo moest de schrijver van deze column kort geleden toestemming zien te verkrijgen voor een archeologische opgraving in het centrum van Rome. De onderhandelingen die hiervoor nodig zijn, vallen nog het beste te vergelijken met een rituele dans. […]

Griekse schoonheid was rekenwerk

 Bronzen beeld van een jonge Griekse atleet, uit zee gevist voor de kust van Croatië, 3e eeuw v. Chr. Begin april maakte Neil MacGregor bekend dat hij per medio december van dit jaar terugtreedt als directeur van het British Museum. De afgelopen dertien jaar vormde deze alom geprezen Engelse kunsthistoricus het British Museum om van […]

We zijn allemaal migranten

Angelsaksische helm uit een graf te Sutton Hoo, Engeland, uit de late 6e eeuw n. Chr. Hoe moeten we omgaan met grootschalige internationale migratie? Het is al een tijd duidelijk dat die vraag één van de grootste maatschappelijke uitdagingen van de 21e eeuw vormt. Vooralsnog lopen we vooral achter de gebeurtenissen aan. Zo werd er de […]

Eerbetoon aan het edele ros

Thracisch paardengraf uit 500 v. Chr. te Svestari, Bulgarije Tijdens het BBC-programma Dragon’s Den probeerde een jonge ondernemer vorige maand een investering los te peuteren om een nieuwe snack in de markt te zetten: gedroogde insecten, gehuld in een knapperig, gekruid jasje. Helaas kon het product de aanwezige ‘angel investors’ niet bekoren. Het was een […]

Heeft Jezus de Mona Lisa gezien?

Mozaïek uit Sepphoris met afbeelding van een vrouwengezicht, de zogenaamde Mona Lisa van Galilea Aan het eind van de jaren tachtig maakte ik deel uit van een Amerikaans-Israëlisch team dat opgravingen deed in Sepphoris, een Romeinse stad in noorden van Israël, vlakbij Nazareth. Daar vonden we een spectaculair mozaïek met een afbeelding van een vrouw, […]

Belastinggeld stinkt niet

Munt met afbeelding van keizer Constantijn, onderdeel van de muntschat van Seaton Down, Devon Vorige week besteedde De Wereld Draait Door aandacht aan De Nationale Wetenschapsagenda, een platform waarbij iedereen moet kunnen meepraten over waar het met onze wetenschap naar toe moet de komende jaren. Als er niet gepolderd kan worden, worden wij Nederlanders immers […]

Etruskische dames

In Utrecht is het weer de tijd van de introductiecolleges Romeinse geschiedenis voor eerstejaarsstudenten. Dat jaarlijkse ritueel biedt altijd een mooie gelegenheid om na te denken over wat we studenten nu eigenlijk willen bijbrengen en waarom. Ook is het een goede aanleiding nader in te gaan op de nieuwste inzichten en onderzoeksresultaten want op dat […]

De niet te overwinnen veldmuis

Lararium (huisaltaar) uit Augst, Zwitserland, met rechts een lampenstandaard met muis Muizen zijn prachtige diertjes. Maar als ongenode gasten kunnen deze nijverige knagers voor de nodige opschudding en schade zorgen. Met name in Friesland lijden boeren op dit moment onder een overactieve muizenpopulatie die inmiddels duizenden hectares landbouwgrond heeft aangevreten. Muizenplagen zijn overigens zo oud […]