Jona in de walvis

De Bijbelse profeet Jona die wordt uitgespuwd op het strand, door een walvis, hier weergegeven als klassiek Romeins zeemonster. Afbeelding op een mozaīekvloer, basilica van Aquileia, Noord-Italië Het Midden-Oosten staat in vuur en vlam. Met name in Syrië en Irak lijken de oude staatkundige grenzen, die ten dele nog uit de tijd van het Sykes-Picot verdrag […]

De basilica cisterne

De basilica cisterne (Yerebatan Saray) in Istanbul, 6e eeuw n. Chr. De geschiedenis van Nederland is onlosmakelijk verbonden met onze strijd tegen het water. Het is dan ook geen toeval dat Nederland grote internationale vermaardheid geniet voor expertise op waterbouwkundig terrein of dat juist Nederlandse bedrijven een belangrijke rol spelen bij het lichten van het […]

De Elgin Marbles

Reconstructie van de Akropolis van Athene, geschilderd door Leo von Klenze (1784-1864) Wie bezit het verleden eigenlijk? Op het eerste gezicht lijkt dat misschien een eigenaardige vraag. Maar zodra er archeologische voorwerpen in het spel zijn, wordt die vraag opeens heel concreet. Als je bijvoorbeeld in je eigen achtertuin een pot met Middeleeuwse munten ontdekt, […]

Het paleis van koning Minos

Trappenhuis in het zogenaamde paleis van koning Minos te Knossos Het verloop van onze geschiedenis op aarde wordt bepaald door twee grote revoluties. Onze welvaart danken we voor een belangrijk deel aan de industriële revolutie die in de 18e eeuw begon en die nog altijd voortduurt. De wortels van onze beschaving gaan echter veel verder […]

Epidemie-slachtoffers uit Luxor

Luchtfoto van Luxor In West-Afrika is momenteel weer sprake van een uitbraak van het ebola-virus. Vooral voor de direct betrokkenen is het beangstigend om te zien hoe snel dit soort virussen om zich heen kunnen grijpen en epidemische vormen kunnen aannemen. Toch zijn epidemieën door de hele geschiedenis heen altijd al een vast onderdeel geweest […]

Cave Canem

 Mozaïekvloer uit Pompeï met waakhond, vestibule van het zogenaamde huis van de tragische dichter Dezer dagen wordt op het documentaire kanaal NPO Doc een film uitgezonden over hoe de oncologen van de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren van de Universiteit Utrecht dagelijks proberen doodzieke huisdieren, met name honden, van een wisse dood te redden. Kosten nog moeite […]

Standbeeld van keizer Caligula

Standbeeld van keizer Caligula, afgebeeld als godheid. Gevonden bij illegale opgravingen in Nemi Een paar jaar geleden werd Italië door het Britse opinieblad The Economist steevast gekarakteriseerd als “de zieke oude man van Europa.” Hoewel gebaseerd op een analyse van de economische en politieke situatie in dat land nam The Economist daarbij toch vooral Silvio […]

Alexander sarcofaag

Sarcofaag uit de necropool van Sidon, Libanon, met afbeelding van Alexander de Grote, zittend op een steigerend paard en vechtend tegen de Perzen (nu: archeologisch museum, Istanboel) De definitieve staatkundige ineenstorting van Irak lijkt nabij. Sjiieten, soennieten en Koerden staan in verschillende constellaties lijnrecht tegenover elkaar. Dat is nauwelijks verwonderlijk in een land dat ooit, […]

Wandschildering met vis uit Rome

Wandschildering uit de  Callixtus catacombe aan de Via Appia, Rome. Afbeelding van een vis met  een  mand met brood–een verwijzing naar het Nieuw Testamentische verhaal van de wonderbare spijziging Tegenwoordig nuttigen we meer vlees dan ooit tevoren in de geschiedenis. In 1973 bedroeg de gemiddelde consumptie in Nederland rond de 30 kg. per persoon per […]

Romulus en Remus

Mozaïk-vloer uit Syrië met afbeelding van Romulus en Remus en de wolvin De geschiedenis van Rome is onlosmakelijk verbonden met het verhaal van de tweelingbroers Romulus en Remus. Volgens de legende werden zij in een mandje als vondelingen aan de rivier de Tiber meegegeven. Eenmaal aangespoeld op de plek waar Rome zou ontstaan, werden ze […]

Het graf van Boudicca

Bronzen beeld van Boudicca nabij Westminster Bridge (Thomas Thronycroft, 1902) “Qua gestalte was ze erg lang, qua verschijning angstaanjagend, de blik in haar ogen was woest en haar stem was luid; een grote massa rood haar hing tot over haar heupen, en rond haar nek droeg ze een grote gouden ketting.” Zo omschrijven Romeinse geschiedschrijvers […]

Het graf van Petrus, de eerste paus

Paus Franciscus op bezoek bij het vermeende graf van Petrus onder de St. Pieter Afgelopen zondag werden in Rome twee pausen heilig verklaard: naast de Poolse Johannes Paulus II (1920-2005) ook de Italiaanse Johannes XXIII (1881-1963). Daarmee geeft de huidige, hervormings-gezinde paus Franciscus een duidelijk signaal af. Conservatisme kenmerkte de laatste jaren van het pontificaat […]

Een kleitablet over de zondvloed

Dezer dagen draait de film Noach, van regisseur Darren Aronofsky, in de Nederlandse bioscopen. Vlak voordat die film in première ging, was er kritiek omdat de filmmaker zich niet voldoende aan het Bijbelse verhaal zou hebben gehouden. Feitelijk klopt dat. Daar staat echter tegenover dat Aronofskys film geen documentaire is, maar een blockbuster. Dan is […]