Meer asfalt, of toch liever ietsje minder?

Brokken asfalt in het vroegmiddeleeuwse scheepsgraf van Sutton Hoo, East Anglia, 6e/7e eeuw n. Chr. (foto uit 1939) Bij deze geef ik het ruiterlijk toe: als ik in de auto zit, houd ik bij gelegenheid van stevig doorrijden, zeker als ik net terugkom uit Italië. In het verkeer is oranje c.q. geel mijn favoriete kleur. Met […]

Ook de Romein pakte graag zijn rust

Mozaïekvloer met afbeelding van het platteland in Romeins Noord-Noord Africa gevonden in een voorstad van het oude Carthago, nu in het Bardo-museum van Tunis De nieuwe rijkdom is niet geld, maar tijd. Tijd om te doen waar je zin in hebt, maar vooral ook tijd waarin je onbereikbaar bent voor anderen, in het bijzonder voor sociale […]

Laat uw wensen liever varen

De zelfmoord van Seneca, schilderij van Manuel Domínguez (1871), Prado-museum, Madrid, Spanje Hoe wordt een mens eigenlijk gelukkig? Gek genoeg is daar helemaal niet zoveel voor nodig. Vooropgesteld natuurlijk dat u zich niet in de onderste grafkamer van de behoefte-piramide van Maslow bevindt, want dan is het dweilen met de kraan open. De behoefte-piramide van Maslow […]

De slak en de kleren van de keizer

 Keizer Justinianus I (482-564 n. Chr.) gehuld in keizerlijk purper: mozaïek in de San Vitale, Ravenna, Italië Na ons de zondvloed — die uitspraak wordt toegeschreven aan zowel de Franse koning Lodewijk XV (1710-1744) als aan zijn maîtresse Madame de Pompadour (1721-1764). In hun geval bleek dat te kloppen: pas tijdens het bewind van de […]

Sjoemelmummies uit de Nijlvallei

CT scan van een gemummificeerde krokodil (rood) en kleine krokodilletjes (blauw), gemaakt door het Zweedse bedrijf Interspectral Het Nederlandse televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde is briljant in al zijn eenvoud. Voorzien van slechts één eenvoudige telefoon proberen de presentatoren keer op keer de ingrediënten te traceren die in ons voedsel verwerkt zitten. Dat leidt vaak tot […]

De hel van Mosul en de oase van Jericho

Mozaïekvloer uit het paleis van Hisham te Jericho Toen de Noord-Iraakse stad Mosul medio 2014 in handen viel van IS, moest ook het lokale archeologische museum het ontgelden. Dat museum stond vol met kunstwerken gemaakt door de oude Assyriërs. Drieduizend jaar geleden vormde Mosul en de streek er omheen de hoofdstad van hun rijk. De […]

De grootste stad ter wereld lag in de Karakum-woestijn

Stadspoort en omwalling van Merv, Hellenistisch tot vroeg-Islamitische periode China doet er op dit moment alles aan om de oude Zijderoute in al haar economische glorie te laten herleven. Een uitgebreid netwerk van spoorverbindingen moet ervoor gaan zorgen dat goederen voortaan sneller dan overzee en goedkoper dan door de lucht van China naar het Westen […]

Lucy kwam echt uit de sky vallen

Lucy Een van de beroemdste van onze verre voorouders was Lucy. Ze wordt wel de grootmoeder van alle mensen genoemd. Lucy was een mensachtige die iets meer dan drie miljoen jaar geleden leefde in het bos -en savanne landschap dat destijds het noorden van Ethiopië bedekte. Van een afstand zag Lucy er net zo uit […]

Ook de middeleeuwse Engelsen wilden naar de zon

Wharram Percy is een van 3000 verlaten middeleeuwse stadjes in Engeland. Zonaanbidders die deze zomer in Nederland bleven, hadden het de afgelopen weken zwaar, erg zwaar. De wispelturigheid van het weer vormde niet alleen een aanslag op het humeur. Nog veel belangrijker was dat de thuisblijvers nauwelijks de mogelijkheid kregen om voldoende vitamine D op te […]

In de voetsporen van Shakespeare

Reconstructie van New Place, het huis van Shakespeare in Stratford-upon-Avon Kort geleden werd bekend dat de plannen van ‘Brexiteer’ Boris Johnson om een boek te gaan schrijven over Engelands grootste dichter, William Shakespeare, definitief van de baan zijn. Het contrast tussen beide heren kan niet groter zijn: als er iemand is die zich heeft laten […]

Beter goed gekopieerd dan slecht bedacht

Portret van de Carthaagse veldheer Hannibal Op 2 augustus van het jaar 216 v. Chr. vond in het Zuid-Italiaanse Apulië één van de grote veldslagen plaats uit de geschiedenis: de slag bij Cannae. Bij die veldslag werd een numeriek veel sterker Romeins leger genadeloos in de pan gehakt door de Carthaagse veldheer Hannibal. In de krijgsgeschiedenis […]

Jezus, zijn vermeende vrouw en de vervalser

Het papyrus-fragment in kwestie De eerste column die ik ooit voor deze krant schreef, ging over een minuscuul papyrusfragment uit het oude Egypte. Twee jaar geleden leidde de ontdekking ervan tot nogal wat opwinding. Sommige onderzoekers dachten dat ze met dit onaanzienlijke stukje papyrus het ultieme bewijs in handen hadden gekregen waarmee aan werd getoond […]

Archeologische dromen die in rook opgaan

Romeinse kopie van een Grieks bronzen origineel van Aristoteles, 2e eeuw v. Chr. Archeologie is een fascinerend vak. Omdat archeologen graven naar het onbekende, hebben de ontdekkingen die zij doen vaak al snel nieuwswaarde. Maar soms lopen deze delvende oudheidkundigen in de val van hun eigen succes. Dat gebeurt als onderzoek, waarvan de bewijsvoering nog […]