Een tablet van ivoor

Het ivoren notitieboekje van Rufius Gennadius Probus Orestes, zittend met in zijn hand een doek die gebruikt werd om de start van de paardenraces aan te geven, 530 n. Chr., nu in het Victoria and Albert Museum London Vanaf 31 december 2017 geldt er in China een compleet verbod op de handel in ivoor. Dat […]

Een graftombe zonder zeeman

Quintus Statius Rufus stierf op 38e jarige leeftijd na 18 jaar trouwe dienst op de Romeinse vloot, grafsteen tweede/derde eeuw, nu in het Nationaal Museum van Athene.   In de aanloop naar de 75e herdenking van de Slag in de Javazee van 27 februari 1942, deed een internationaal duikteam eind vorig jaar een ontluisterende ontdekking: […]

Het paard van Caligula

Origineel en kleurenreconstructie van een portret van Caligula (12-41 n. Chr.), nu in de Ny Carlsberg Glypotek in Kopenhagen Vorige week ging het in deze column over hoe de Founding Fathers zich na de Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Britten van 1775-1783 door de Grieken en Romeinen lieten inspireren bij het inrichten van de Verenigde Staten. Studie […]

De idealen van de Founding Fathers

‘Monticello’, het huis van Thomas Jefferson (1772), Charlotteville, Virgina, VS. Jefferson ontwierp zijn huis onder verwijzing naar voorbeelden uit de klassieke Oudheid en de Renaissance Zoals bekend, leest de 45ste president van de Verenigde Staten niet graag een boek. Van kranten moet hij al helemaal niets hebben. In plaats daarvan kijkt “The Donald” graag televisie. […]

Op drift in winters Oost-Europa

Twee Gotische fibulae in de vorm van adelaars, vindplaats: Tierra de Barros, West-Spanje, nu in het Walters Art Museum Baltimore In het toch al zo zwaar getroffen Griekenland verblijven momenteel zo’n 60.000 vluchtelingen. Door het dichtgooien van de Europese grenzen kunnen ze geen kant op. Levend onder primitieve omstandigheden werden ze begin januari ook nog […]

Geen land redt het alleen

“Destruction”, door Thomas Cole (1801-1848), New York Historical Society Waarom is kennis van het verleden eigenlijk belangrijk? ‘What’s done, is done’ zou je kunnen zeggen. In zijn prikkelende lezing, getiteld ‘Can history save us from ourselves?’ reflecteerde de Amerikaanse historicus Timothy Snyder op 26 januari jongstleden in de Balie in Amsterdam op de vraag of […]

Klassieke fantasieën in Leeuwarden

Fantasie scene met Victoriaanse dames als Romeinse schoonheden, Alma Tadema, 1893, Bristol Museums & Art Gallery Als u nog niet in de gelegenheid bent geweest om de tentoonstelling Alma-Tadema, klassieke verleiding te bezoeken in het Fries Museum, dan is dit het moment. Op 7 februari gaan de ruim 200 in Leeuwarden verzamelde stukken definitief terug […]

Wraak nemen met de penseel

Judith vermoordt Holofernes, schilderij van Artemisia Gentileschi (1620), normaal te zien in Uffizi Florence, maar nu tijdelijk te bezichtigen in Rome Door de geschiedenis heen hebben vrouwen die carrière wilden maken het niet bepaald gemakkelijk gehad. Des te bewonderenswaardiger zijn diegenen die daarin, ondanks alle maatschappelijke tegenwerking, toch zijn geslaagd. Een van de indrukwekkendste voorbeelden […]

De slak en de kleren van de keizer

 Keizer Justinianus I (482-564 n. Chr.) gehuld in keizerlijk purper: mozaïek in de San Vitale, Ravenna, Italië Na ons de zondvloed — die uitspraak wordt toegeschreven aan zowel de Franse koning Lodewijk XV (1710-1744) als aan zijn maîtresse Madame de Pompadour (1721-1764). In hun geval bleek dat te kloppen: pas tijdens het bewind van de […]

Goethes romantische recept tegen de winterdip

De Duitse dichter Goethe in een geïdealiseerd landschap vlak bij Rome, schilderij van de Duitse schilder Tischbein (1751-1829), Städel Museum Frankfurt Dezer dagen heeft de inbox van mijn e-mail nogal te lijden onder de spam van aanbieders van vliegtickets naar zonnige oorden. Vanwege de vaak waanzinnig lage prijzen is het lang niet altijd gemakkelijk om […]

De tikkende tijdbommen rondom Rome

Het lago di Albano, een meer in een uitgebluste vulkaan, met de pauselijke zomervilla Wie op 30 oktober jongstleden de televisie aanzette om naar het nieuws te kijken, werd geconfronteerd met beelden die suggereerden dat je als kijker terecht was gekomen in een nieuw filmspektakel van de Italiaanse regisseur Bernardo Bertolucci. Op een plein zagen […]

Napoleon gaf het getto van Venetië weer lucht

De Scuola Grande Tedesca, de synagoge van de Ashkenazische joden te Venetië Het is dit jaar precies 500 jaar geleden dat het stadsbestuur van de handelsrepubliek Venetië besloot de joodse bevolking op te sluiten achter de muren van een getto. Om die gebeurtenis te herdenken, heeft men in het Palazzo Ducale te Venetië de tentoonstelling […]

Beter goed gekopieerd dan slecht bedacht

Portret van de Carthaagse veldheer Hannibal Op 2 augustus van het jaar 216 v. Chr. vond in het Zuid-Italiaanse Apulië één van de grote veldslagen plaats uit de geschiedenis: de slag bij Cannae. Bij die veldslag werd een numeriek veel sterker Romeins leger genadeloos in de pan gehakt door de Carthaagse veldheer Hannibal. In de krijgsgeschiedenis […]

Villa Giulia en een inbraak op bestelling

Het Villa Giulia museum te Rome Omdat Italië beschikt over meer kunst per vierkante kilometer dan welk ander land ter wereld ook, is Italië ook de plek waar het roven van kunst tot in de puntjes is geperfectioneerd. Ooit kwam ik eens samen met Romeinse vrienden terug in hun appartement na een gezamenlijk weekendje weg. […]

Romeinen zonken hun megaschepen af

Romeins schip op het zogenaamde Torlonia-relief, 200 n. Chr. Als je vandaag de dag door Venetië loopt, lijkt het soms net of je terecht bent gekomen in een Amerikaanse sciencefictionfilm van het type Independence Day. Met name in de buurt van doorgaande waterwegen kan het zomaar gebeuren dat er boven de historische gevels opeens een […]