De kaaskop komt uit de woestijn

Bronstijd graf uit 1200 v. Chr., vindplaats:  Ludas-Varjú-dulo, Hongarije Bent u lactose-intolerant? Dan bent u in goed gezelschap. Zeker 65% van de wereldbevolking ontbeert het lactase enzym dat nodig is om lactose in ons lichaam op te nemen waardoor het onverteerd in de dikke darm terecht komt, met alle gevolgen van dien. Mensen die wel melk […]

Man, vrouw en paard: de Scythen kwamen overal

De Scythen bereden hun indrukwekkende paarden zonder zadel of stijgbeugels, vindplaats: Kul Oba, Kerch, Krim (4e eeuw v. Chr.), nu in het British Museum Na het vertrek in 2015 van Neil MacGregor als directeur van het British Museum in Londen leek het er even op dat het gedaan was met de spectaculaire tentoonstellingen op het […]

De Romeinen en hun fonteinen

De totale lengte van het Anio Novus-aquaduct bedroeg ooit 87 kilometer Dit voorjaar kampte Italië met de droogste lente van de afgelopen zestig jaar. Toen de temperaturen deze zomer ook nog eens de pan uit rezen, deed het gebrek aan neerslag zich met name in Rome voelen. De fonteinen bij het Vaticaan werden uitgezet en […]

Een Leeuwenpoort naar alle windstreken

De leeuwenpoort van Mycene stamt uit de 13de eeuw v.Chr. In de late Bronstijd, vanaf 1600 v. Chr., speelde Griekenland zo’n vijfhonderd jaar lang een rol van aanzienlijke regionale betekenis. Het was de tijd van de Myceense beschaving. Die is vernoemd naar wat uiteindelijk het belangrijkste stedelijke centrum van die cultuur zou worden, de stad […]

Wegdromen in virtueel Venetië in Londen

Canaletto’s Stadsgezicht met Dogenpaleis en San Marcoplein, rond 1733, nu te zien in Buckingham Palace In mijn optiek is Venetië de mooiste stad van Italië en daarmee ook de mooiste stad ter wereld. La Serenissima heeft het echter zwaar te verduren. Terwijl het aantal Venetianen steeds verder terugloopt en nu minder dan 55.000 bedraagt, wordt […]

Romeins beton wordt steeds sterker

Luchtfoto van de Romeinse haven van Caesarea, in het huidige Israël, dat ooit de grootste kunstmatige haven in de Mediterrane wereld was, allemaal met behulp van antiek beton In deze column heb ik al vaker geschreven over de Romeinen als de uitvinders van het beton. In de geschiedenis van de architectuur was dat een uitvinding […]

Rust, reinheid en regelmatig lekker eten

Het klooster van Monte Cassino, Italië: in het jaar 592 stichtte Benedictus van Nursia hier het eerste Benedictijnenklooster Als ik in Rome werk, verblijf ik nogal eens in een klooster bij een bevriende Italiaanse abt. Hoewel ik dan doorgaans de hele dag op pad ben, word ik tegelijk ook deel van de kloostergemeenschap. De restanten […]

Een Libanese bedelbrief uit Pozzuoli

Wandschildering met haven, mogelijk Pozzuoli (1e eeuw n. Chr.), vindplaats Stabiae, nu in het Archeologisch Museum van Napels Op het eerste gezicht lijkt een begrip zoals intercultureel ondernemen echt iets van deze tijd. Maar is dat ook echt zo? Een blik op het verleden laat zien dat grensoverschrijdende handel altijd al baat heeft gehad bij […]

Tell Rehov, stad van honing

De befaamde bijenkorven van Tell Rehov (Israël) zijn bijna 3000 jaar oud  Dankzij de Statenvertaling van 1618-1637 zijn er nogal wat bloemrijke uitdrukkingen in de Nederlandse taal terecht gekomen die hun oorsprong vinden in de Hebreeuwse grondtekst van de Bijbel. Voorblad van de Statenvertaling van 1618-1637 Een bekend voorbeeld is de term ‘een land vloeiende […]

De grootste stad ter wereld lag in de Karakum-woestijn

Stadspoort en omwalling van Merv, Hellenistisch tot vroeg-Islamitische periode China doet er op dit moment alles aan om de oude Zijderoute in al haar economische glorie te laten herleven. Een uitgebreid netwerk van spoorverbindingen moet ervoor gaan zorgen dat goederen voortaan sneller dan overzee en goedkoper dan door de lucht van China naar het Westen […]

Antilopen op Santorini

Wandschildering met antilopen uit Akrotiri op Santorini Er zijn maar weinig plekken in het Mediterrane gebied die kunnen concurreren met het Griekse eiland Santorini (Thera), zowel qua natuurschoon als qua cultureel erfgoed. Santorini (Thera) Santorini ligt op de plek waar de Afrikaanse tektonische plaat onder de Euraziatische schuift, met de gebruikelijke gevolgen van dien, namelijk […]

Obsidiaan, Melos en de Cycladische idolen

Zittende harpspeler, Keros, Cycladen, 2600-2300 v. Chr. Het afgelopen jaar heeft de vluchtelingenstroom naar Europa zich volkomen verplaatst. Waar migranten eerder hoofdzakelijk via Noord-Afrika en Italië een weg naar de EU zochten, loopt de belangrijkste route nu via Turkije en Griekenland. Van de één miljoen mensen die Europa in 2015 bereikten, reisden er 800.000 via […]

De ontdekking van de Schotse kilt

De mantelspeld van Hunterston, Zuid-West Schotland, 700-800 n. Chr. Vorige week ging het in deze blog over de grote Kelten-tentoonstelling in het British Museum in Londen, die nog tot eind januari te zien is. Dat deze expositie juist in Londen wordt georganiseerd is geen toeval. In Engeland en Ierland is de fascinatie met het Keltische verleden al […]

De zelfverzekerde blik van Aqmat

Grafreliëf van Aqmat, uit Palmyra, late 2e eeuw n.Chr. De kwaliteiten die het ondernemerschap kenmerken, zoals creativiteit, lange adem en het goed kunnen omgaan met tegenslag, zijn eigenschappen die ook de geschiedenis van de mens hebben vormgegeven, op een wijze die ons nog altijd versteld kan doen staan. Een van de mooiste voorbeelden daarvan treft […]

Connectiviteit avant la lettre

De Porta Nigra, één van de Romeinse stadspoorten van Trier, late 2e eeuw n. Chr. Niet alleen tijd, ook afstand is geld. Daarin schuilt ook het belang van grote infrastructurele projecten zoals de zojuist afgeronde uitbreiding van het Suez kanaal of de constructie van een nieuwe Aziatische zijderoute die gebruik maakt van het spoor. Overigens is […]