Een bijzonder stukje Rome in Zuid-Limburg

Reconstructie van een vroegchristelijke wandschildering met gebedsscéne in de zogenaamde ‘Capella Greca’, in de Catacomben van Valkenburg, Limburg. Het beschermen van ons culturele erfgoed valt te vergelijken met onze eeuwigdurende strijd tegen het water: het vraagt onze voortdurende aandacht en het werk is ook nooit helemaal af. Daar staat tegenover dat het allemaal wel dankbare […]

Een geheim dat zich traag ontrolt

Met behulp van druk werd met deze machine de breekbare papyrus stukje bij beetje uitgerold, nu in de Nationale Bibliotheek van Napels Uit de oudheid zijn genoeg literaire werken overgeleverd om een mens een leven lang van de straat te houden. Dat is opmerkelijk, zeker wanneer je je realiseert hoeveel literatuur er in de loop […]

Liever een Romeinse dan een Victoriaanse…

Jonge Romeinse dames vermaken zich met een balspel, vierde eeuwse mozaïekvloer van de luxe villa van Piazza Armerina, Sicilië Een paar dagen geleden dwaalde ik door de gangen van het Victoria and Albert Museum in Londen. Dat museum beschikt over een uitgelezen collectie op het gebied van de toegepaste kunst. Ik houd van dat soort […]

Het paard van Caligula

Origineel en kleurenreconstructie van een portret van Caligula (12-41 n. Chr.), nu in de Ny Carlsberg Glypotek in Kopenhagen Vorige week ging het in deze column over hoe de Founding Fathers zich na de Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Britten van 1775-1783 door de Grieken en Romeinen lieten inspireren bij het inrichten van de Verenigde Staten. Studie […]

Klassieke fantasieën in Leeuwarden

Fantasie scene met Victoriaanse dames als Romeinse schoonheden, Alma Tadema, 1893, Bristol Museums & Art Gallery Als u nog niet in de gelegenheid bent geweest om de tentoonstelling Alma-Tadema, klassieke verleiding te bezoeken in het Fries Museum, dan is dit het moment. Op 7 februari gaan de ruim 200 in Leeuwarden verzamelde stukken definitief terug […]

Ook de Romein pakte graag zijn rust

Mozaïekvloer met afbeelding van het platteland in Romeins Noord-Noord Africa gevonden in een voorstad van het oude Carthago, nu in het Bardo-museum van Tunis De nieuwe rijkdom is niet geld, maar tijd. Tijd om te doen waar je zin in hebt, maar vooral ook tijd waarin je onbereikbaar bent voor anderen, in het bijzonder voor sociale […]

De hel van Mosul en de oase van Jericho

Mozaïekvloer uit het paleis van Hisham te Jericho Toen de Noord-Iraakse stad Mosul medio 2014 in handen viel van IS, moest ook het lokale archeologische museum het ontgelden. Dat museum stond vol met kunstwerken gemaakt door de oude Assyriërs. Drieduizend jaar geleden vormde Mosul en de streek er omheen de hoofdstad van hun rijk. De […]

Stripboek avant-la-lettre

De Carthaagse koningin Dido die zelfmoord pleegt na het vertrek van Aneas, geïllumineerd handschrift uit de 4e of 5e eeuw n.Chr., Rome, nu in Vaticaanse bibliotheek Een van de kenmerken van de digitale revolutie is dat die leidt tot democratisering, althans wat betreft de algemene toegankelijkheid van informatie. Dat geldt zeker voor de digitalisering van […]

Romeinen zonken hun megaschepen af

Romeins schip op het zogenaamde Torlonia-relief, 200 n. Chr. Als je vandaag de dag door Venetië loopt, lijkt het soms net of je terecht bent gekomen in een Amerikaanse sciencefictionfilm van het type Independence Day. Met name in de buurt van doorgaande waterwegen kan het zomaar gebeuren dat er boven de historische gevels opeens een […]

Een goed begin is het halve kunstwerk

Mozaïekvloer van een Romeinse villa te Lod, Israël, 300 n. Chr. Afgelopen december ontstond er commotie rondom een van beroemdste olieverfschilderijen ter wereld, de Mona Lisa van Leonardo da Vinci. Met behulp van nieuwe fotografische technieken stelde een Franse onderzoeker vast dat onder het portret van de mysterieus lachende dame nog een ander portret schuilgaat. […]

De SUV uit vroeger tijden

Mozaïekvloer met afbeelding van twee jongetjes op de rug van een kameel, 5e-6e eeuw n. Chr., keizerlijk paleis te Constantinopel (Istanboel) Onderzoekers in Europa en de VS boeken dezer dagen goede vorderingen bij hun zoektocht naar een vaccin tegen de infectieziekte MERS. MERS is het neefje het bekendere SARS. Beiden ziektes veroorzaken infecties aan de […]

De zelfverzekerde blik van Aqmat

Grafreliëf van Aqmat, uit Palmyra, late 2e eeuw n.Chr. De kwaliteiten die het ondernemerschap kenmerken, zoals creativiteit, lange adem en het goed kunnen omgaan met tegenslag, zijn eigenschappen die ook de geschiedenis van de mens hebben vormgegeven, op een wijze die ons nog altijd versteld kan doen staan. Een van de mooiste voorbeelden daarvan treft […]

De verwoesting van Palmyra

In Palmyra is de handel in illegale oudheden altijd al een probleem geweest. Zelf ervoer ik dat al toen ik in 2005 met een groep Duitse archeologen op werkbezoek was in de beroemde Syrische woestijnstad. De confrontatie met illegale archeologica voltrekt zich altijd via hetzelfde ritueel. Eerst duwen lokale handelaren je de gebruikelijke toeristische rommel […]

Een vorkje prikken in de grot van Tiberius

Beeldengroep met Odysseus en zijn mannen die Polyphemus verblinden (gedeeltelijke reconstructie). Vorig jaar bracht de Oostenrijkse cineast Ulrich Seidl de film ‘Im Keller’ uit, die zich geheel richt op de verbeelding van het verborgene: wat spoken mensen in hun kelder uit? Het is een voyeuristische rolprent geworden die als documentaire niet erg overtuigt, vooral omdat […]

De fascinatie met de rode rots

Ad-Deir, de grootste rots-façade in Petra met een afmeting van 50 x 45 m., mogelijk een tempel voor de vergoddelijkte Nabateïsche koning Obodas I, 1e eeuw v. Chr. De archeologische resten van de Jordaanse rots-stad Petra hebben altijd tot de verbeelding gesproken. Doorgaans persen massa’s toeristen zich door de smalle kloof die toegang biedt tot […]