Meer asfalt, of toch liever ietsje minder?

Brokken asfalt in het vroegmiddeleeuwse scheepsgraf van Sutton Hoo, East Anglia, 6e/7e eeuw n. Chr. (foto uit 1939)

Bij deze geef ik het ruiterlijk toe: als ik in de auto zit, houd ik bij gelegenheid van stevig doorrijden, zeker als ik net terugkom uit Italië. In het verkeer is oranje c.q. geel mijn favoriete kleur. Met oud-groen heb ik niets. Met rood dan weer wel. De claxon gebruik ik -in tegenstelling tot de Italianen- evenwel bijna nooit.

En voor de rest? Voor de rest accepteer ik de verkeersrealiteit zoals die is. Zo heb ik al lang afscheid genomen van de gedachte dat meer asfalt al onze vervoersproblemen zou oplossen. Uit onderzoek blijkt telkens opnieuw dat meer asfalt weinig oplevert. Meer wegen betekent doorgaans gewoon meer file.

Genoeg asfalt, maar toch meer file

Het besluit van de minister van Infrastructuur en Milieu, eind vorig jaar, om in Utrecht Oost ondanks protesten met een pennenstreek weer een stuk van het prachtige Amelisweerd op te offeren aan nieuw wegdek, getuigt dan ook van weinig durf en visie om de problemen in het verkeer nu eens een keer echt goed aan te pakken.

Amelisweerd

Onze huidige verslaving aan asfalt hangt uiteraard samen met de moderne wegenbouw. Toch blijkt uit archeologisch onderzoek telkens opnieuw hoezeer asfalt altijd al een gewild product is geweest. Drieduizend jaar geleden gebruikten de oude Egyptenaren het reeds bij het mummificeren van hun doden. In die tijd werd asfalt gewonnen op plekken waar het in de natuur vrijelijk voorkwam, zoals langs de kust van de Dode Zee.

Mummie zwart van de asfalt (bitumen)?

Niet alleen de Egyptenaren wisten de weg naar het asfalt van de Dode Zee te vinden. De Feniciërs, en later ook de Grieken en Romeinen, gebruikten het donkere goedje om hun schepen waterdicht te maken. Verder was asfalt eeuwenlang populair in de landbouw, als pesticide, en in de diergeneeskunde, om huidziektes te lijf te gaan.

Reliëf met daarop een Fenicisch schip

Ook in het beroemde Angelsaksische scheepsgraf te Sutton Hoo in Engeland, dat dateert uit de zesde eeuw n. Chr. zijn brokken asfalt aangetroffen. Blijkens recent onderzoek was ook dat asfalt afkomstig van de Dode Zee. Het werd het meegegeven als grafgift, waarschijnlijk omdat dit materiaal in East Anglia, dus ver van de bron, zo waardevol was.

Verreweg de bekendste vondst uit het graf van Sutton Hoo en een van de pronkstukken van het British Museum in London: de Sutton Hoo Helmet

En wat gebeurt er als een product begerenswaardig is? Inderdaad: reeds in 312 v. Chr. voerde de Macedonische koning Antigonus I de eerste olie-oorlog in het Nabije Oosten toen hij probeerde de lucratieve handel in asfalt te onttrekken aan de Nabateërs die toen langs de oevers van de Dode Zee woonden. Antigonus dacht dat meer asfalt de oplossing zou zijn voor al zijn problemen. Helaas voor hem, want zijn leger werd genadeloos in de pan gehakt.

Antiek asfalt uit het scheepsgraf

Wil je meer weten over het scheepsgraf van Sutton Hoo? Bekijk dan dit unieke beeldmateriaal van de opgraving in 1939!