Laat uw wensen liever varen

De zelfmoord van Seneca, schilderij van Manuel Domínguez (1871), Prado-museum, Madrid, Spanje

Hoe wordt een mens eigenlijk gelukkig? Gek genoeg is daar helemaal niet zoveel voor nodig. Vooropgesteld natuurlijk dat u zich niet in de onderste grafkamer van de behoefte-piramide van Maslow bevindt, want dan is het dweilen met de kraan open.

De behoefte-piramide van Maslow

Maar in de meeste andere situaties weet de gemiddelde mens dat je al een heel eind op weg bent als je accepteert dat er altijd ruimte zit tussen je verwachtingen en de werkelijkheid. Als je met dat inzicht kan omgaan en voor het overige opgewekt vooruitkijkt, is er al een wereld gewonnen.

 

Zoekt u inspiratie voor het nieuwe jaar? Ga dan dezer dagen eens te raden bij de grote stoïcijnse filosofen, zoals Seneca, Marcus Aurelius en Epictetus. U zult rijkelijk voor uw moeite worden beloond. Deze heren hebben voor veel situa­ties namelijk al lang de definitieve oplossing bedacht.

Marcus Aurelius, de filosoofkeizer

Dat dit allemaal 2000 jaar geleden gebeurde, doet hier weinig aan af. Integendeel, de machtspolitiek ten tijde van Seneca, die door keizer Nero gedwongen werd zelfmoord te plegen, speelde zich af op het scherpst van de snede. Dat zorgde voor situaties waarin de meesten van ons gelukkig nooit terecht zullen komen.

Dubbele herma, met Seneca op de voorgrond en Socrates op de achtergrond

Hier volgt een greep uit de gedachtewereld van de Stoa: vrijheid verkrijg je niet door het vervullen van al je wensen, maar juist door die wensen te laten varen. Het doet er niet toe wat er met je gebeurt, wel hoe je erop reageert. Als je wat van het leven wilt opsteken, doe aan zelfonderzoek. Het garandeert een uitstekende nachtrust. Vergissen is menselijk, maar In je vergissing volharden, is krankzinnig. Waarlijk grote dingen ontstaan niet uit het niets. Geluk is waar voorbereiding en kans elkaar treffen. Als je ’s morgens wakker wordt, realiseer je dan dat het een voorrecht is om te leven. Er is weinig nodig om een goed leven te lijden, want het zit allemaal in jezelf. Wreedheid komt voort uit zwakte. Je hoeft niet bang te zijn voor de dood, wel voor het feit dat je nooit hebt geleefd.

Zeno van Citium, grondlegger van de Stoa

Heeft u misschien toch geen zin om hen te gaan lezen? Tim Ferris, auteur van de Four Hour Work Week, heeft Seneca ook een tijdje geleden ontdekt. Van diens brieven heeft hij nu een audioboek, getiteld The Tao of Seneca, gemaakt. Per dag tien minuten hier naar luisteren, en u kunt er in 2017 weer helemaal tegenaan.

Meer weten over de Tao of Seneca and de antieke zoektocht naar geluk? Beluister dan de volgende podcast van Tim Ferris.