Klassieke fantasieën in Leeuwarden

Fantasie scene met Victoriaanse dames als Romeinse schoonheden, Alma Tadema, 1893, Bristol Museums & Art Gallery Als u nog niet in de gelegenheid bent geweest om de tentoonstelling Alma-Tadema, klassieke verleiding te bezoeken in het Fries Museum, dan is dit het moment. Op 7 februari gaan de ruim 200 in Leeuwarden verzamelde stukken definitief terug […]

Wraak nemen met de penseel

Judith vermoordt Holofernes, schilderij van Artemisia Gentileschi (1620), normaal te zien in Uffizi Florence, maar nu tijdelijk te bezichtigen in Rome Door de geschiedenis heen hebben vrouwen die carrière wilden maken het niet bepaald gemakkelijk gehad. Des te bewonderenswaardiger zijn diegenen die daarin, ondanks alle maatschappelijke tegenwerking, toch zijn geslaagd. Een van de indrukwekkendste voorbeelden […]

De tikkende tijdbommen rondom Rome

Het lago di Albano, een meer in een uitgebluste vulkaan, met de pauselijke zomervilla Wie op 30 oktober jongstleden de televisie aanzette om naar het nieuws te kijken, werd geconfronteerd met beelden die suggereerden dat je als kijker terecht was gekomen in een nieuw filmspektakel van de Italiaanse regisseur Bernardo Bertolucci. Op een plein zagen […]

De boeken waar Spinoza graag in neusde

Een paar weken geleden ging het in deze column over de digitalisering van handschriften in de Vaticaanse bibliotheek. Daardoor kan iedereen, waar ook ter wereld, voortaan met een simpele muisklik een blik werpen op boeken die eeuwenlang achter slot en grendel lagen weggeborgen. De Vaticaanse bibliotheek Dat de digitalisering van mondiaal erfgoed op dit moment […]

Napoleon gaf het getto van Venetië weer lucht

De Scuola Grande Tedesca, de synagoge van de Ashkenazische joden te Venetië Het is dit jaar precies 500 jaar geleden dat het stadsbestuur van de handelsrepubliek Venetië besloot de joodse bevolking op te sluiten achter de muren van een getto. Om die gebeurtenis te herdenken, heeft men in het Palazzo Ducale te Venetië de tentoonstelling […]

Beter goed gekopieerd dan slecht bedacht

Portret van de Carthaagse veldheer Hannibal Op 2 augustus van het jaar 216 v. Chr. vond in het Zuid-Italiaanse Apulië één van de grote veldslagen plaats uit de geschiedenis: de slag bij Cannae. Bij die veldslag werd een numeriek veel sterker Romeins leger genadeloos in de pan gehakt door de Carthaagse veldheer Hannibal. In de krijgsgeschiedenis […]

Villa Giulia en een inbraak op bestelling

Het Villa Giulia museum te Rome Omdat Italië beschikt over meer kunst per vierkante kilometer dan welk ander land ter wereld ook, is Italië ook de plek waar het roven van kunst tot in de puntjes is geperfectioneerd. Ooit kwam ik eens samen met Romeinse vrienden terug in hun appartement na een gezamenlijk weekendje weg. […]

Romeinen zonken hun megaschepen af

Romeins schip op het zogenaamde Torlonia-relief, 200 n. Chr. Als je vandaag de dag door Venetië loopt, lijkt het soms net of je terecht bent gekomen in een Amerikaanse sciencefictionfilm van het type Independence Day. Met name in de buurt van doorgaande waterwegen kan het zomaar gebeuren dat er boven de historische gevels opeens een […]

Europese acupunctuur

Reconstructie van Ötzi, een prehistorische jager-verzamelaar die gevonden werd in het ijs, op de grens tussen Oostenrijk en Italië Soms is het dagelijkse nieuws zo hilarisch dat zelfs iemand met een levendige fantasie het niet zou kunnen verzinnen. Zo genereerde de automatische nieuwsdienst op mijn mobiele telefoon medio februari het bericht dat een school in […]

De dubbele roof van Europa

Roodfigurige krater, gesigneerd door Asteas, met een afbeelding van de roof van Europa, na 350 v. Chr., archeologisch museum Paestum Europa kraakt in haar voegen door de vluchtelingencrisis en de dreigende Brexit. Maar hoe is het idee van ‘Europa’ ooit ontstaan? Daarvoor moeten we terug naar de Griekse mythologie. Lang voordat Europa een geopolitieke werkelijkheid […]

Ook in Rome ging men verbaal helemaal los

Detail van een vervloekingstekst uit Rome, nu in de verzameling van het Johns Hopkins Archaeological Museum, rond het begin van de jaartelling Vorige week had vicepremier Asscher het even helemaal gehad met de verwensingen en beledigingen die hij via de sociale media over zich heen krijgt. Op zijn Facebookpagina liet hij een aantal van deze […]

De wijsheid kwam ooit uit het Oosten

Wand-mozaïk met de drie wijzen uit het Oosten, San’Apollinare Nuovo, Ravenna Dezer dagen is het soms maar moeilijk voorstelbaar dat de bakermat van onze westerse beschaving in het Nabije Oosten ligt. Het ontstaan van de landbouw, de ontwikkeling van geavanceerde staatsvormen, het ontstaan van de astronomie, de uitvinding van het schrift, de institutionalisering van religie: […]

De tanden poetsen met urine

Gebitselementen met gaatjes, gevonden op het Forum, foto Marshall Becker In het kader van een fotoshoot voor deze krant bezocht ik vorige week het ondergrondse depot van de Universiteit Utrecht. Dat was een bijzondere ervaring. Een geëngageerde medewerker van het Universiteitsmuseum leidde ons langs eindeloze stellingen met voorwerpen uit de geschiedenis van onderwijs en wetenschap. […]

Een vorkje prikken in de grot van Tiberius

Beeldengroep met Odysseus en zijn mannen die Polyphemus verblinden (gedeeltelijke reconstructie). Vorig jaar bracht de Oostenrijkse cineast Ulrich Seidl de film ‘Im Keller’ uit, die zich geheel richt op de verbeelding van het verborgene: wat spoken mensen in hun kelder uit? Het is een voyeuristische rolprent geworden die als documentaire niet erg overtuigt, vooral omdat […]