Het “Evangelie van de vrouw van Jezus”

Anderhalf jaar geleden leidde de publicatie van een klein stukje papyrus internationaal tot de nodige opschudding. Het ging om een oud tekstfragment waaruit zou blijken dat Jezus van Nazareth ooit getrouwd zou zijn geweest. Dat was  een bijzondere  ontdekking omdat het Nieuwe Testament Jezus kenschetst als een vrijgezelle rondreizende prediker met hoofdzakelijk mannelijke volgelingen, en niet als gehuwde familieman.

Waarom leidde deze tekst tot zo veel opschudding? Als bewezen kan worden dat Jezus van Nazareth zich ooit in de echt heeft laten verbinden en dus een officiële partner had, dan volgt daaruit min of meer automatisch dat de Rooms-Katholieke kerk priesters niet langer kan verplichten er een celibataire levensstijl op na te houden. Het Vaticaan reageerde dan ook onmiddellijk door zowel de interpretatie als de authenticiteit van de tekst in kwestie in twijfel te trekken.

Afgelopen week laaide de discussie over de interpretatie van het kleine stukje tekst opnieuw op. Toen werden de resultaten bekend van de wetenschappelijke datering van dit papyrus-fragment. Daarbij werd gebruik gemaakt van de radioactieve koolstofmethode (C14) die zeer precieze en betrouwbare dateringen oplevert. Als resultaat blijkt dat het “evangelie van de vrouw van Jezus” is geschreven op een papyrusplant die in de periode van 650 en 850 na Christus tot schrijfpapier is verwerkt. Daarmee is dit stukje tekst aanzienlijk minder oud dan de oudste, canonieke teksten uit het Nieuwe Testament. Die teksten zijn ook op papyrus uit Egypte bewaard gebleven, maar zijn vijfhonderd jaar ouder en stammen al uit de tweede eeuw na Christus.

Johev.

Het oudste stukje Nieuwe Testament. Papyrusfragment van het evangelie van Johannes

Wat is de betekenis van “het evangelie van de vrouw van Jezus?” Het is geen volledig evangelie, maar alleen een klein gefragmenteerd, stukje tekst uit de vroege Middeleeuwen van 4 x 8 cm. met daarop de mededeling “Jezus zei tot hen: “Mijn vrouw …” alsmede een verwijzing naar Maria. De tekst is te kort om vast te kunnen stellen wat met die uitspraak precies wordt bedoeld of naar welke Maria nu precies wordt verwezen.

De hernieuwde discussie over het evangelie van de vrouw van Jezus blijkt  ook deze keer  dus weer vooral een storm in een glas water. Overigens illustreert die discussie wel dat minuscule documenten uit het verre verleden gevestigde opvattingen op hun grondvesten kunnen laten schudden. Op dat punt zijn ook in de toekomst nieuwe discussies te verwachten want het woestijnzand van Egypte heeft nog lang niet alle geheimen prijsgegeven.

Oxy

Meer weten over de ontstaansgeschiedenis van het Nieuwe Testament? Lees dan: Bart Ehrman, Forged: Writing in the Name of God—Why the Bible’s Writers Are Not Who We Think They Are (New York: HarperOne, 2011).