Liever een Romeinse dan een Victoriaanse…

Jonge Romeinse dames vermaken zich met een balspel, vierde eeuwse mozaïekvloer van de luxe villa van Piazza Armerina, Sicilië Een paar dagen geleden dwaalde ik door de gangen van het Victoria and Albert Museum in Londen. Dat museum beschikt over een uitgelezen collectie op het gebied van de toegepaste kunst. Ik houd van dat soort […]

Geen land redt het alleen

“Destruction”, door Thomas Cole (1801-1848), New York Historical Society Waarom is kennis van het verleden eigenlijk belangrijk? ‘What’s done, is done’ zou je kunnen zeggen. In zijn prikkelende lezing, getiteld ‘Can history save us from ourselves?’ reflecteerde de Amerikaanse historicus Timothy Snyder op 26 januari jongstleden in de Balie in Amsterdam op de vraag of […]

Meer asfalt, of toch liever ietsje minder?

Brokken asfalt in het vroegmiddeleeuwse scheepsgraf van Sutton Hoo, East Anglia, 6e/7e eeuw n. Chr. (foto uit 1939) Bij deze geef ik het ruiterlijk toe: als ik in de auto zit, houd ik bij gelegenheid van stevig doorrijden, zeker als ik net terugkom uit Italië. In het verkeer is oranje c.q. geel mijn favoriete kleur. Met […]

Twee reislustige Chinezen in Londinium

Opgravingen in het Londense Soutwark De afgelopen jaren is er een ware ‘cottage industry’ ontstaan onder onderzoekers die zich bezighouden met de vraag waarom het Westen eeuwenlang economisch succesvoller is geweest dan het Aziatische Oosten. In zijn boek Civilization: The West and the Rest uit 2011 meende de bekende Britse historicus Niall Ferguson het succes […]

Ook de middeleeuwse Engelsen wilden naar de zon

Wharram Percy is een van 3000 verlaten middeleeuwse stadjes in Engeland. Zonaanbidders die deze zomer in Nederland bleven, hadden het de afgelopen weken zwaar, erg zwaar. De wispelturigheid van het weer vormde niet alleen een aanslag op het humeur. Nog veel belangrijker was dat de thuisblijvers nauwelijks de mogelijkheid kregen om voldoende vitamine D op te […]

In de voetsporen van Shakespeare

Reconstructie van New Place, het huis van Shakespeare in Stratford-upon-Avon Kort geleden werd bekend dat de plannen van ‘Brexiteer’ Boris Johnson om een boek te gaan schrijven over Engelands grootste dichter, William Shakespeare, definitief van de baan zijn. Het contrast tussen beide heren kan niet groter zijn: als er iemand is die zich heeft laten […]

Britannia exit

Romeins badgebouw in Bath, Engeland In 409 n. Chr. trokken de Romeinen hun laatste troepen terug uit Engeland. Op dat moment had de Romeinse heerschappij over de Britse eilanden zo’n 350 jaar geduurd. Het was een periode van grote bloei en culturele progressie geweest. Maar vanaf het begin van de vijfde eeuw kromp het Romeinse […]

De ontdekking van de Schotse kilt

De mantelspeld van Hunterston, Zuid-West Schotland, 700-800 n. Chr. Vorige week ging het in deze blog over de grote Kelten-tentoonstelling in het British Museum in Londen, die nog tot eind januari te zien is. Dat deze expositie juist in Londen wordt georganiseerd is geen toeval. In Engeland en Ierland is de fascinatie met het Keltische verleden al […]

Het raadselachtige bekken van Gundestrup

Detail van uitgehamerd zilveren bekken, 150-50 v. Chr., mogelijk gemaakt in Zuid-Oost Europa Europa is altijd al een lappendeken van volken en culturen geweest. Wie kennis wil maken met een van de meest fascinerende samenlevingen uit het Europese verleden, kan nu zijn licht opsteken bij het British Museum te Londen. Daar is tot 31 januari […]

Het mirakel van de mengkraan

Bronzen Romeinse mengkraan, 1e eeuw n. Chr. uit Rottweil, in het Dominikanermuseum Een paar maanden geleden was ik in Oxford om een lezing te geven over mijn onderzoek naar migratie en Diaspora in het Romeinse Rijk. Een bezoek aan Oxford is altijd de moeite waard. Niet alleen is het aantal academici per vierkante kilometer er […]

Romeinse Walk of Fame

Grote Romeinse tegel, een zogenaamde bipedalis, late 1e eeuw n. Chr, uit Vindolanda, Northumberland, Engeland, met de afdruk van een hondenpoot (D), poten van een kat (C) en menselijke afdruk (S) Waar komen onze fascinaties vandaan? In het geval van mijn eigen vak kan ik u precies vertellen waarom ik de archeologie zo boeiend vind. […]

We zijn allemaal migranten

Angelsaksische helm uit een graf te Sutton Hoo, Engeland, uit de late 6e eeuw n. Chr. Hoe moeten we omgaan met grootschalige internationale migratie? Het is al een tijd duidelijk dat die vraag één van de grootste maatschappelijke uitdagingen van de 21e eeuw vormt. Vooralsnog lopen we vooral achter de gebeurtenissen aan. Zo werd er de […]

Belastinggeld stinkt niet

Munt met afbeelding van keizer Constantijn, onderdeel van de muntschat van Seaton Down, Devon Vorige week besteedde De Wereld Draait Door aandacht aan De Nationale Wetenschapsagenda, een platform waarbij iedereen moet kunnen meepraten over waar het met onze wetenschap naar toe moet de komende jaren. Als er niet gepolderd kan worden, worden wij Nederlanders immers […]

Zorgeloos gokken

Dobbel toren Vettweiß-Froitzheim (tussen Aken en Bonn), 4e eeuw n. Chr. Eind vorig jaar bleek dat de Staatsloterij jarenlang niet-verkochte loten bij de trekkingen liet meewegen. De verontwaardiging was groot. De Stichting Loterijverlies stapte naar de rechter. Op 30 januari stelde de Hoge Raad de Stichting in het gelijk. Dat je met gokken geld kan verliezen […]

De muur van Hadrianus

De muur van Hadrianus Op 18 september jongstleden stemde 55% van de inwoners van Schotland tegen en 45% vóór onafhankelijkheid. Hoewel de nee-stemmers dus de overhand hebben gekregen en de aanjager van het referendum, de minister-president van Schotland Alex Salmond, is afgetreden, gaat Schotland interessante tijden tegemoet. Ook nu Schotland bij het Verenigd Koninkrijk blijft […]

Romeinse toiletbril

Opgraving van een houten toiletbril in het Romeinse fort Vindolanda in Noord-Engeland “Goede sanitaire voorzieningen zijn belangrijker dan onafhankelijkheid”, aldus Mahatma Gandhi in 1925. Nu, bijna een eeuw later, beschikt één derde van de wereldbevolking nog altijd niet over een schoon, eigen toilet. In India alleen al gaat het om 636 miljoen mensen die hun […]

39 schedels

Eén van de gladitoren-schedels uit Londen met sporen van verwondingen De belangen die spelen bij het WK voetbal dat over twee weken in Brazilië begint, zijn groot. Dat was in de Oudheid niet anders. De populariteit van de keizer was direct afhankelijk van de kwaliteit van ‘brood en spelen’ die hij zijn volk aan kon […]

Het graf van Boudicca

Bronzen beeld van Boudicca nabij Westminster Bridge (Thomas Thronycroft, 1902) “Qua gestalte was ze erg lang, qua verschijning angstaanjagend, de blik in haar ogen was woest en haar stem was luid; een grote massa rood haar hing tot over haar heupen, en rond haar nek droeg ze een grote gouden ketting.” Zo omschrijven Romeinse geschiedschrijvers […]

Een kleitablet over de zondvloed

Dezer dagen draait de film Noach, van regisseur Darren Aronofsky, in de Nederlandse bioscopen. Vlak voordat die film in première ging, was er kritiek omdat de filmmaker zich niet voldoende aan het Bijbelse verhaal zou hebben gehouden. Feitelijk klopt dat. Daar staat echter tegenover dat Aronofskys film geen documentaire is, maar een blockbuster. Dan is […]