Een beetje wijn doet wonderen

Villa dei Misteri, Pompeï, Italië

Wie zaken wil doen in Italië, moet beschikken over een gezonde hoeveelheid doorzettingsvermogen. Zo moest de schrijver van deze column kort geleden toestemming zien te verkrijgen voor een archeologische opgraving in het centrum van Rome. De onderhandelingen die hiervoor nodig zijn, vallen nog het beste te vergelijken met een rituele dans. Iedere keer als je voorzichtig een stapje voorwaarts zet, doe je daarna snel weer anderhalve stap naar achteren. Zoals zo vaak, geldt ook hier dat de aanhouder wint. Maar er moet wel heel wat espresso en wijn door de Tiber stromen, voordat het tot concrete afspraken komt.

Restauratie

Restaurator aan het werk in de Villa dei Misteri

De Italiaanse bureaucratie lijkt vaak een onoverwinnelijk bolwerk. In dat licht moeten ook de recente uitspraken van de Italiaanse minister voor cultuur, Dario Franceschini, worden begrepen. Medio maart opende hij de zojuist gerestaureerde Villa dei Misteri te Pompeï. Volgens Franceschini bewees die gebeurtenis dat de periode van jarenlange verwaarlozing en mismanagement van Italië’s meest beroemde opgravingssite nu definitief tot het verleden behoort. Dat werd tijd. Pompeï stond vanwege het gebrekkige conserveringsbeleid namelijk op de rol om van de werelderfgoed-lijst van Unesco af te worden gehaald.

Beam

Houten balk die in 2012 van het plafond van de Villa dei Misteri naar beneden viel

De opgravingen van Pompeï danken hun faam aan het feit dat de archeologische resten, en met name de vele Romeinse wandschilderingen, er aanzienlijk beter dan elders bewaard zijn gebleven. Dat is een gevolg van de dikke asregen waarmee de stad bedekt werd toen de nabijgelegen vulkaan Vesuvius in 79 n. Chr. tot uitbarsting kwam. Het dagelijks leven kwam abrupt tot stilstand. Alles, inclusief de mensen die niet op tijd konden wegkomen, bleef versteend in de tijd achter.

Pompei restauro

Inwijdings-scene in de Villa dei Misteri

De gerestaureerde schilderingen in de Villa dei Misteri zijn ronduit overweldigend. Wat en wie er precies op de dieprode ondergrond staan afgebeeld, is onder archeologen nog altijd onderwerp van discussie. Mogelijk gaat het om een inwijdingsritueel of bacchanaal ter ere van de wijngod Bacchus. Ook in het Italië van de oudheid was wijn al een onderdeel van belangrijke momenten.

Villa dei Misteri 6

Bacchus, achteroverleunend (rechts) en Satyr (links) op de wanden van de Villa dei Misteri

Meer weten over de geschiedenis van Pompeï? Lees dan Mary Beard, Pompeii. Dagelijks leven in een Romeinse stad (Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2009).

Meer zien over de Villa dei Misteri? Kijk dan naar dit korte Italiaanse filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=ueubFo1DoNI