Neanderthaler, u wordt bedankt

Schildering in de El Castillo grot, Cantabria, Spanje, 40.000 v. Chr.

Ieder van ons draagt het verleden met zich mee, of we dat nu leuk vinden of niet. Nu denkt u wellicht dat die vaststelling een open deur is. Dat is ook zo, want wie is er zich nu niet van bewust dat we gevormd worden door ervaringen die we in ons leven hebben opgedaan?

Uit lopend onderzoek blijkt dat de invloed van het verleden echter nog veel verder teruggaat dan de persoonlijke geschiedenis van ons allemaal. Wist u bijvoorbeeld dat u dag in dag uit de medische dossiers van uw prehistorische voorouders met zich meesleept? Dat geschiedt via onze genen. Een artikel gepubliceerd in het tijdschrift Science wijst daarbij de Neanderthaler aan als bron van behoorlijk wat ellende.

Neanderthaler

Reconstructie van het voorkomen van de Neanderthaler

Neanderthalers waren vroege mensachtigen die Europa en het Nabije Oosten bevolkten voor de opkomst van de moderne mens van wie wij op onze beurt afstammen. Hoewel de Neanderthalers zo’n 40.000 jaar geleden uitstierven, heeft er wel degelijk contact tussen beide groepen plaatsgevonden, zij het op beperkte schaal. Neanderthalers zijn gewoon nooit echt populaire schoonzoons geworden. Desalniettemin stamt 1 tot 3% van onze genen af van deze iets kleinere maar fysiek sterkere menssoort.

gebied

Verspreidingsgebied van de Neanderthaler

Aandoeningen die terug te voeren zijn op onze eertijdse escapades met Neanderthalers zijn onder andere: depressies ten gevolge van een verstoord slaap-waak ritme, zonlichtbeschadiging van de huid, bloedpropjes, problemen met de lymfklieren, blaasontsteking en incontinentie.

ziektes

Aandoeningen die op de Neanderthaler terug te voeren zijn

De vroege aanwezigheid van dit soort aandoeningen betekende overigens niet dat de Neanderthaler daarom ook een krakkemikkig wezen was. Veel van deze eigenschappen gaven de Neanderthaler juist een evolutionair voordeel. Het snel stollen van bloed bijvoorbeeld was een gunstige eigenschap die goed van pas kwam bij de jacht op wilde dieren of bij geboortes.

schedel

Schedel van de Neanderthaler

Door de totaal veranderde levensomstandigheden is dat oorspronkelijke voordeel nu in een nadeel omgeslagen: bij ons leidt een aanleg voor bloedstolsels immers niet tot een verbeterde overlevingskans maar juist tot infarcten.

Dat dit de prijs is van de vooruitgang is al met al best ironisch. Maar indien u van een van bovengenoemde zaken last heeft, weet u nu tenminste wel wie u daarvan voortaan de schuld kan geven.

Meer zien over de oudste wandschilderingen van Europa in de El Castillo grot te Spanje, mogelijk gemaakt door Neanderthalers? Kijk dan naar deze korte documentaire: