De koningin van de woestijn

Getrude Bell geflankeerd door Churchill (met zonnebril) en T.E. Lawrence, oftewel Lawrence of Arabia, 1921. Vorige week ging het in deze column over Agatha Christie en de actieve rol die zij speelde bij de opgravingen van haar man, de archeoloog Max Mallowan. Opvallend genoeg was Christie niet de enige en ook niet de eerste vrouw […]

De plundering van Romeins Libië

Hoofd van Medusa. De arcade rondom de centrale markplaats van Leptis Magna werd gesierd door barokke Romeinse kunst Vorige week riep de UNESCO alle strijdende partijen in het verscheurde Libië op om de archeologische opgravingen, inclusief het museum van de werelderfgoedstad Sabratha, zoveel mogelijk te ontzien. Het is niet de eerste keer dat de grote […]

Compleet soeverein, maar al eeuwen goed verzorgd

Bastet, de Egyptische vruchtbaarheidsgodin die werd voorgesteld als een kat. Gemummificeerde kat uit Thebe, Egypte: nu in het British Museum in Londen Lange tijd was de hond de enige dierlijke metgezel van de mens. Het ontstaan van de landbouw in het Nabije Oosten bracht hier echter verandering in. Vanaf dat moment begon de mens ook andere […]

Man, vrouw en paard: de Scythen kwamen overal

De Scythen bereden hun indrukwekkende paarden zonder zadel of stijgbeugels, vindplaats: Kul Oba, Kerch, Krim (4e eeuw v. Chr.), nu in het British Museum Na het vertrek in 2015 van Neil MacGregor als directeur van het British Museum in Londen leek het er even op dat het gedaan was met de spectaculaire tentoonstellingen op het […]

De Romeinen en hun fonteinen

De totale lengte van het Anio Novus-aquaduct bedroeg ooit 87 kilometer Dit voorjaar kampte Italië met de droogste lente van de afgelopen zestig jaar. Toen de temperaturen deze zomer ook nog eens de pan uit rezen, deed het gebrek aan neerslag zich met name in Rome voelen. De fonteinen bij het Vaticaan werden uitgezet en […]

Duiken naar de oudheid in Baiae

Beeld in de villa van keizer Claudius in Baiae, vondst: Archeologisch onderwaterpark, Bacoli, Italië Wilt u deze zomer iets bijzonders doen en houdt u van duiken? Dan heeft Italië misschien wel de perfecte bestemming voor u in petto. De baai van Napels omstreeks 79 n. Chr. De Golf van Napels staat bekend om zijn talloze archeologische resten. […]

Een bijzonder stukje Rome in Zuid-Limburg

Reconstructie van een vroegchristelijke wandschildering met gebedsscéne in de zogenaamde ‘Capella Greca’, in de Catacomben van Valkenburg, Limburg. Het beschermen van ons culturele erfgoed valt te vergelijken met onze eeuwigdurende strijd tegen het water: het vraagt onze voortdurende aandacht en het werk is ook nooit helemaal af. Daar staat tegenover dat het allemaal wel dankbare […]

Een geheim dat zich traag ontrolt

Met behulp van druk werd met deze machine de breekbare papyrus stukje bij beetje uitgerold, nu in de Nationale Bibliotheek van Napels Uit de oudheid zijn genoeg literaire werken overgeleverd om een mens een leven lang van de straat te houden. Dat is opmerkelijk, zeker wanneer je je realiseert hoeveel literatuur er in de loop […]

Liever een Romeinse dan een Victoriaanse…

Jonge Romeinse dames vermaken zich met een balspel, vierde eeuwse mozaïekvloer van de luxe villa van Piazza Armerina, Sicilië Een paar dagen geleden dwaalde ik door de gangen van het Victoria and Albert Museum in Londen. Dat museum beschikt over een uitgelezen collectie op het gebied van de toegepaste kunst. Ik houd van dat soort […]

Het paard van Caligula

Origineel en kleurenreconstructie van een portret van Caligula (12-41 n. Chr.), nu in de Ny Carlsberg Glypotek in Kopenhagen Vorige week ging het in deze column over hoe de Founding Fathers zich na de Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Britten van 1775-1783 door de Grieken en Romeinen lieten inspireren bij het inrichten van de Verenigde Staten. Studie […]

Klassieke fantasieën in Leeuwarden

Fantasie scene met Victoriaanse dames als Romeinse schoonheden, Alma Tadema, 1893, Bristol Museums & Art Gallery Als u nog niet in de gelegenheid bent geweest om de tentoonstelling Alma-Tadema, klassieke verleiding te bezoeken in het Fries Museum, dan is dit het moment. Op 7 februari gaan de ruim 200 in Leeuwarden verzamelde stukken definitief terug […]

Ook de Romein pakte graag zijn rust

Mozaïekvloer met afbeelding van het platteland in Romeins Noord-Noord Africa gevonden in een voorstad van het oude Carthago, nu in het Bardo-museum van Tunis De nieuwe rijkdom is niet geld, maar tijd. Tijd om te doen waar je zin in hebt, maar vooral ook tijd waarin je onbereikbaar bent voor anderen, in het bijzonder voor sociale […]

De hel van Mosul en de oase van Jericho

Mozaïekvloer uit het paleis van Hisham te Jericho Toen de Noord-Iraakse stad Mosul medio 2014 in handen viel van IS, moest ook het lokale archeologische museum het ontgelden. Dat museum stond vol met kunstwerken gemaakt door de oude Assyriërs. Drieduizend jaar geleden vormde Mosul en de streek er omheen de hoofdstad van hun rijk. De […]

Stripboek avant-la-lettre

De Carthaagse koningin Dido die zelfmoord pleegt na het vertrek van Aneas, geïllumineerd handschrift uit de 4e of 5e eeuw n.Chr., Rome, nu in Vaticaanse bibliotheek Een van de kenmerken van de digitale revolutie is dat die leidt tot democratisering, althans wat betreft de algemene toegankelijkheid van informatie. Dat geldt zeker voor de digitalisering van […]

Romeinen zonken hun megaschepen af

Romeins schip op het zogenaamde Torlonia-relief, 200 n. Chr. Als je vandaag de dag door Venetië loopt, lijkt het soms net of je terecht bent gekomen in een Amerikaanse sciencefictionfilm van het type Independence Day. Met name in de buurt van doorgaande waterwegen kan het zomaar gebeuren dat er boven de historische gevels opeens een […]

Een goed begin is het halve kunstwerk

Mozaïekvloer van een Romeinse villa te Lod, Israël, 300 n. Chr. Afgelopen december ontstond er commotie rondom een van beroemdste olieverfschilderijen ter wereld, de Mona Lisa van Leonardo da Vinci. Met behulp van nieuwe fotografische technieken stelde een Franse onderzoeker vast dat onder het portret van de mysterieus lachende dame nog een ander portret schuilgaat. […]