De koningin van de woestijn

Getrude Bell geflankeerd door Churchill (met zonnebril) en T.E. Lawrence, oftewel Lawrence of Arabia, 1921. Vorige week ging het in deze column over Agatha Christie en de actieve rol die zij speelde bij de opgravingen van haar man, de archeoloog Max Mallowan. Opvallend genoeg was Christie niet de enige en ook niet de eerste vrouw […]

Diverse stellingnames over Maarten Luther

Schilderij van Maarten Luther van de hand van Ferdinand Pauwels (1830-1904), Slotkapel, Wittenberg, Duitsland Aanstaande dinsdag, 31 oktober, is het precies vijfhonderd jaar geleden dat Maarten Luther zijn 95 stellingen vastnagelde aan de kerkdeur van de slotkapel te Wittenberg, in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Althans, zo gaat de legende, want onder wetenschappers is er niet […]

Compleet soeverein, maar al eeuwen goed verzorgd

Bastet, de Egyptische vruchtbaarheidsgodin die werd voorgesteld als een kat. Gemummificeerde kat uit Thebe, Egypte: nu in het British Museum in Londen Lange tijd was de hond de enige dierlijke metgezel van de mens. Het ontstaan van de landbouw in het Nabije Oosten bracht hier echter verandering in. Vanaf dat moment begon de mens ook andere […]

Man, vrouw en paard: de Scythen kwamen overal

De Scythen bereden hun indrukwekkende paarden zonder zadel of stijgbeugels, vindplaats: Kul Oba, Kerch, Krim (4e eeuw v. Chr.), nu in het British Museum Na het vertrek in 2015 van Neil MacGregor als directeur van het British Museum in Londen leek het er even op dat het gedaan was met de spectaculaire tentoonstellingen op het […]

In de hemel staat de Utrechtse Dom

Het centrale paneel van Het Lam Gods (Gent, België) uit 1432, met daarop de Dom van Utrecht Deze zomer stond ik in de Sint-Baafskathedraal in Gent oog in oog met een van de hoogtepunten uit de geschiedenis van de schilderkunst: het beroemde altaarstuk Het Lam Gods van de gebroeders Hubert en Jan van Eyck. Het volledige paneel […]

Wegdromen in virtueel Venetië in Londen

Canaletto’s Stadsgezicht met Dogenpaleis en San Marcoplein, rond 1733, nu te zien in Buckingham Palace In mijn optiek is Venetië de mooiste stad van Italië en daarmee ook de mooiste stad ter wereld. La Serenissima heeft het echter zwaar te verduren. Terwijl het aantal Venetianen steeds verder terugloopt en nu minder dan 55.000 bedraagt, wordt […]

De vele gezichten van Jeanne d’Arc

Het museum voor Jeanne d’Arc in Rouen biedt multimediaal spektakel.  U herinnert zich het verhaal van Jeanne d’Arc, Frankrijks nationale heldin, vast nog wel. Geboren in Domrémy in het noordoosten van Frankrijk, speelde zij als tiener een grote rol van betekenis tijdens de Honderdjarige Oorlog (1337-1453). Miniatuur van Jeanne D’Arc uit de vijftiende eeuw Tijdens […]

Een bijzonder stukje Rome in Zuid-Limburg

Reconstructie van een vroegchristelijke wandschildering met gebedsscéne in de zogenaamde ‘Capella Greca’, in de Catacomben van Valkenburg, Limburg. Het beschermen van ons culturele erfgoed valt te vergelijken met onze eeuwigdurende strijd tegen het water: het vraagt onze voortdurende aandacht en het werk is ook nooit helemaal af. Daar staat tegenover dat het allemaal wel dankbare […]

Qin en Han schitteren in New York

De Chinese lijkwade van de vrouw van prins Jing van Zhongshan, gemaakt van jade en goud, uit de 2e eeuw v. Chr;  nu te zien in het Metropolitan Museum, New York (met toestemming van het Metropolitan Museum New York) Het selecteren van een illustratie voor deze column is lang niet altijd gemakkelijk: soms is het […]

Een geheim dat zich traag ontrolt

Met behulp van druk werd met deze machine de breekbare papyrus stukje bij beetje uitgerold, nu in de Nationale Bibliotheek van Napels Uit de oudheid zijn genoeg literaire werken overgeleverd om een mens een leven lang van de straat te houden. Dat is opmerkelijk, zeker wanneer je je realiseert hoeveel literatuur er in de loop […]

Het paard van Caligula

Origineel en kleurenreconstructie van een portret van Caligula (12-41 n. Chr.), nu in de Ny Carlsberg Glypotek in Kopenhagen Vorige week ging het in deze column over hoe de Founding Fathers zich na de Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Britten van 1775-1783 door de Grieken en Romeinen lieten inspireren bij het inrichten van de Verenigde Staten. Studie […]

Aardbevingen? Bouw op een bed van houtskool

Relief met de Griekse god Hermes als ‘zielenbegeleider’, zuilbasis van de Artemistempel, Efeze, Turkije, nu in het London British Museum Eind januari werd het nieuws beheerst door beelden van een hotel in Farindola, in Midden-Italië, dat door een lawine bedolven was. Uiteindelijk slaagden reddingswerkers erin nog een aantal mensen levend onder de sneeuw vandaan te […]

Klassieke fantasieën in Leeuwarden

Fantasie scene met Victoriaanse dames als Romeinse schoonheden, Alma Tadema, 1893, Bristol Museums & Art Gallery Als u nog niet in de gelegenheid bent geweest om de tentoonstelling Alma-Tadema, klassieke verleiding te bezoeken in het Fries Museum, dan is dit het moment. Op 7 februari gaan de ruim 200 in Leeuwarden verzamelde stukken definitief terug […]

Meer asfalt, of toch liever ietsje minder?

Brokken asfalt in het vroegmiddeleeuwse scheepsgraf van Sutton Hoo, East Anglia, 6e/7e eeuw n. Chr. (foto uit 1939) Bij deze geef ik het ruiterlijk toe: als ik in de auto zit, houd ik bij gelegenheid van stevig doorrijden, zeker als ik net terugkom uit Italië. In het verkeer is oranje c.q. geel mijn favoriete kleur. Met […]

De boeken waar Spinoza graag in neusde

Een paar weken geleden ging het in deze column over de digitalisering van handschriften in de Vaticaanse bibliotheek. Daardoor kan iedereen, waar ook ter wereld, voortaan met een simpele muisklik een blik werpen op boeken die eeuwenlang achter slot en grendel lagen weggeborgen. De Vaticaanse bibliotheek Dat de digitalisering van mondiaal erfgoed op dit moment […]

Napoleon gaf het getto van Venetië weer lucht

De Scuola Grande Tedesca, de synagoge van de Ashkenazische joden te Venetië Het is dit jaar precies 500 jaar geleden dat het stadsbestuur van de handelsrepubliek Venetië besloot de joodse bevolking op te sluiten achter de muren van een getto. Om die gebeurtenis te herdenken, heeft men in het Palazzo Ducale te Venetië de tentoonstelling […]

Antilopen op Santorini

Wandschildering met antilopen uit Akrotiri op Santorini Er zijn maar weinig plekken in het Mediterrane gebied die kunnen concurreren met het Griekse eiland Santorini (Thera), zowel qua natuurschoon als qua cultureel erfgoed. Santorini (Thera) Santorini ligt op de plek waar de Afrikaanse tektonische plaat onder de Euraziatische schuift, met de gebruikelijke gevolgen van dien, namelijk […]