Compleet soeverein, maar al eeuwen goed verzorgd

Bastet, de Egyptische vruchtbaarheidsgodin die werd voorgesteld als een kat. Gemummificeerde kat uit Thebe, Egypte: nu in het British Museum in Londen Lange tijd was de hond de enige dierlijke metgezel van de mens. Het ontstaan van de landbouw in het Nabije Oosten bracht hier echter verandering in. Vanaf dat moment begon de mens ook andere […]

De menselijke trekken van de hond

Dit aardewerken drinkvat (rhyton) wordt toegeschreven aan de Griekse schilder Brygos, een meester in rood-figurige keramiek uit de vijfde eeuw v.Chr, nu in het archeologisch museum in Aleria, Corsica Wie heeft in de loop van de geschiedenis nu eigenlijk wie getemd? Heeft de mens het dier gedomesticeerd? Of heeft juist het dier zich uit eigen beweging, […]

De kaaskop komt uit de woestijn

Bronstijd graf uit 1200 v. Chr., vindplaats:  Ludas-Varjú-dulo, Hongarije Bent u lactose-intolerant? Dan bent u in goed gezelschap. Zeker 65% van de wereldbevolking ontbeert het lactase enzym dat nodig is om lactose in ons lichaam op te nemen waardoor het onverteerd in de dikke darm terecht komt, met alle gevolgen van dien. Meer weten over het […]

Man, vrouw en paard: de Scythen kwamen overal

De Scythen bereden hun indrukwekkende paarden zonder zadel of stijgbeugels, vindplaats: Kul Oba, Kerch, Krim (4e eeuw v. Chr.), nu in het British Museum Na het vertrek in 2015 van Neil MacGregor als directeur van het British Museum in Londen leek het er even op dat het gedaan was met de spectaculaire tentoonstellingen op het […]

Zwijnen bij de Romeinen

Het Romeinse acroniem SPQR stond als inscriptie op openbare gebouwen en triomfbogen, munten en de vaandels van de legioenen: munt Caligula geslagen in Rome als aandenken aan zijn moeder Agrippina In 2014 was het eindelijk zover: voor het eerst in de geschiedenis leefden er meer mensen in steden dan op het platteland. Het was de […]

Tell Rehov, stad van honing

De befaamde bijenkorven van Tell Rehov (Israël) zijn bijna 3000 jaar oud  Dankzij de Statenvertaling van 1618-1637 zijn er nogal wat bloemrijke uitdrukkingen in de Nederlandse taal terecht gekomen die hun oorsprong vinden in de Hebreeuwse grondtekst van de Bijbel. Voorblad van de Statenvertaling van 1618-1637 Een bekend voorbeeld is de term ‘een land vloeiende […]

Een tablet van ivoor

Het ivoren notitieboekje van Rufius Gennadius Probus Orestes, zittend met in zijn hand een doek die gebruikt werd om de start van de paardenraces aan te geven, 530 n. Chr., nu in het Victoria and Albert Museum London Vanaf 31 december 2017 geldt er in China een compleet verbod op de handel in ivoor. Dat […]

Sjoemelmummies uit de Nijlvallei

CT scan van een gemummificeerde krokodil (rood) en kleine krokodilletjes (blauw), gemaakt door het Zweedse bedrijf Interspectral Het Nederlandse televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde is briljant in al zijn eenvoud. Voorzien van slechts één eenvoudige telefoon proberen de presentatoren keer op keer de ingrediënten te traceren die in ons voedsel verwerkt zitten. Dat leidt vaak tot […]

Antilopen op Santorini

Wandschildering met antilopen uit Akrotiri op Santorini Er zijn maar weinig plekken in het Mediterrane gebied die kunnen concurreren met het Griekse eiland Santorini (Thera), zowel qua natuurschoon als qua cultureel erfgoed. Santorini (Thera) Santorini ligt op de plek waar de Afrikaanse tektonische plaat onder de Euraziatische schuift, met de gebruikelijke gevolgen van dien, namelijk […]

De SUV uit vroeger tijden

Mozaïekvloer met afbeelding van twee jongetjes op de rug van een kameel, 5e-6e eeuw n. Chr., keizerlijk paleis te Constantinopel (Istanboel) Onderzoekers in Europa en de VS boeken dezer dagen goede vorderingen bij hun zoektocht naar een vaccin tegen de infectieziekte MERS. MERS is het neefje het bekendere SARS. Beiden ziektes veroorzaken infecties aan de […]

David en zijn lyrische harp

Harp-spelende David op een mozaïekvloer gevonden te Gaza In het Mauritshuis in Den Haag is tot en met 13 september de tentoonstelling ‘Rembrandt? De zaak Saul en David’ te zien. Het schilderij dat bij deze tentoonstelling centraal staat, werd acht jaar lang onderzocht en gerestaureerd. Het bleek uit niet minder van vijftien verschillende, aan elkaar […]

De uilen van Athene

Atheense tetradrachme met afbeelding van de godin Athena en op de keerzijde een uil met olijftak Afgelopen week kreeg ik als wisselgeld een handvol Griekse euro’s terug. Dergelijke munten dragen de afbeelding van een uil en een olijftak en zijn een kopie van de drachmen die in het klassieke Athene vanaf de vijfde eeuw v.Chr. […]

Eerbetoon aan het edele ros

Thracisch paardengraf uit 500 v. Chr. te Svestari, Bulgarije Tijdens het BBC-programma Dragon’s Den probeerde een jonge ondernemer vorige maand een investering los te peuteren om een nieuwe snack in de markt te zetten: gedroogde insecten, gehuld in een knapperig, gekruid jasje. Helaas kon het product de aanwezige ‘angel investors’ niet bekoren. Het was een […]

De niet te overwinnen veldmuis

Lararium (huisaltaar) uit Augst, Zwitserland, met rechts een lampenstandaard met muis Muizen zijn prachtige diertjes. Maar als ongenode gasten kunnen deze nijverige knagers voor de nodige opschudding en schade zorgen. Met name in Friesland lijden boeren op dit moment onder een overactieve muizenpopulatie die inmiddels duizenden hectares landbouwgrond heeft aangevreten. Muizenplagen zijn overigens zo oud […]

Cave Canem

 Mozaïekvloer uit Pompeï met waakhond, vestibule van het zogenaamde huis van de tragische dichter Dezer dagen wordt op het documentaire kanaal NPO Doc een film uitgezonden over hoe de oncologen van de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren van de Universiteit Utrecht dagelijks proberen doodzieke huisdieren, met name honden, van een wisse dood te redden. Kosten nog moeite […]