De fascinatie met de rode rots

Ad-Deir, de grootste rots-façade in Petra met een afmeting van 50 x 45 m., mogelijk een tempel voor de vergoddelijkte Nabateïsche koning Obodas I, 1e eeuw v. Chr. De archeologische resten van de Jordaanse rots-stad Petra hebben altijd tot de verbeelding gesproken. Doorgaans persen massa’s toeristen zich door de smalle kloof die toegang biedt tot […]

Alexander de Grote’s leiderschap

Mozaïekvloer met afbeelding van Alexander de Grote en zijn strijdmakker Hephaistion, tijdens de leeuwenjacht, 4e eeuw v. Chr. gevonden te Pella in Noord-Griekenland Wat is effectief leiderschap? Over die vraag zijn inmiddels hele bibliotheken vol geschreven. De nieuwste theorieën kunnen steevast rekenen op veel interesse. Toch kunnen we in dit verband ook van het verleden […]

Romeinse Walk of Fame

Grote Romeinse tegel, een zogenaamde bipedalis, late 1e eeuw n. Chr, uit Vindolanda, Northumberland, Engeland, met de afdruk van een hondenpoot (D), poten van een kat (C) en menselijke afdruk (S) Waar komen onze fascinaties vandaan? In het geval van mijn eigen vak kan ik u precies vertellen waarom ik de archeologie zo boeiend vind. […]

David en zijn lyrische harp

Harp-spelende David op een mozaïekvloer gevonden te Gaza In het Mauritshuis in Den Haag is tot en met 13 september de tentoonstelling ‘Rembrandt? De zaak Saul en David’ te zien. Het schilderij dat bij deze tentoonstelling centraal staat, werd acht jaar lang onderzocht en gerestaureerd. Het bleek uit niet minder van vijftien verschillende, aan elkaar […]

Romeinse amforenbelt

De Monte Testaccio of grote scherven-heuvel in Rome De productiviteit van een samenleving laat zich vaak het gemakkelijkst aflezen aan de hoeveelheid afval die het oplevert. Een mooi historisch voorbeeld daarvan is te vinden aan de zuidzijde van het historische centrum van Rome. Daar bevindt zich de Monte Testaccio, een heuvel van rond de 36 […]

Griekse schoonheid was rekenwerk

 Bronzen beeld van een jonge Griekse atleet, uit zee gevist voor de kust van Croatië, 3e eeuw v. Chr. Begin april maakte Neil MacGregor bekend dat hij per medio december van dit jaar terugtreedt als directeur van het British Museum. De afgelopen dertien jaar vormde deze alom geprezen Engelse kunsthistoricus het British Museum om van […]

We zijn allemaal migranten

Angelsaksische helm uit een graf te Sutton Hoo, Engeland, uit de late 6e eeuw n. Chr. Hoe moeten we omgaan met grootschalige internationale migratie? Het is al een tijd duidelijk dat die vraag één van de grootste maatschappelijke uitdagingen van de 21e eeuw vormt. Vooralsnog lopen we vooral achter de gebeurtenissen aan. Zo werd er de […]

Eerbetoon aan het edele ros

Thracisch paardengraf uit 500 v. Chr. te Svestari, Bulgarije Tijdens het BBC-programma Dragon’s Den probeerde een jonge ondernemer vorige maand een investering los te peuteren om een nieuwe snack in de markt te zetten: gedroogde insecten, gehuld in een knapperig, gekruid jasje. Helaas kon het product de aanwezige ‘angel investors’ niet bekoren. Het was een […]

Geloof en wetenschap op één kussen

Tempel van Hercules op het Forum Boarium Zijn er nog mensen die voor hun correspondentie gebruik maken van de oude, vertrouwde schrijfmachine? Die zijn er. Kort geleden viel er bij de schrijver van deze column een keurig getypte brief uit Vaticaanstad op de mat. Daarin werd in formeel Italiaans medegedeeld dat het de leden van […]

Heeft Jezus de Mona Lisa gezien?

Mozaïek uit Sepphoris met afbeelding van een vrouwengezicht, de zogenaamde Mona Lisa van Galilea Aan het eind van de jaren tachtig maakte ik deel uit van een Amerikaans-Israëlisch team dat opgravingen deed in Sepphoris, een Romeinse stad in noorden van Israël, vlakbij Nazareth. Daar vonden we een spectaculair mozaïek met een afbeelding van een vrouw, […]

Etruskische dames

In Utrecht is het weer de tijd van de introductiecolleges Romeinse geschiedenis voor eerstejaarsstudenten. Dat jaarlijkse ritueel biedt altijd een mooie gelegenheid om na te denken over wat we studenten nu eigenlijk willen bijbrengen en waarom. Ook is het een goede aanleiding nader in te gaan op de nieuwste inzichten en onderzoeksresultaten want op dat […]

De niet te overwinnen veldmuis

Lararium (huisaltaar) uit Augst, Zwitserland, met rechts een lampenstandaard met muis Muizen zijn prachtige diertjes. Maar als ongenode gasten kunnen deze nijverige knagers voor de nodige opschudding en schade zorgen. Met name in Friesland lijden boeren op dit moment onder een overactieve muizenpopulatie die inmiddels duizenden hectares landbouwgrond heeft aangevreten. Muizenplagen zijn overigens zo oud […]

Het scheepskerkhof van Istanbul

Een van de handelsschepen die in de haven van het oude Istanbul worden opgegraven Vorige week werd Francesco Schettino tot 16 jaar cel veroordeeld. In 2012 had hij de passagiers van de Costa Concordia aan hun lot overgelaten nadat hij dat cruiseschip bij het eilandje Giglio op de rotsen had laten lopen. Tweeëndertig mensen vonden […]

Zorgeloos gokken

Dobbel toren Vettweiß-Froitzheim (tussen Aken en Bonn), 4e eeuw n. Chr. Eind vorig jaar bleek dat de Staatsloterij jarenlang niet-verkochte loten bij de trekkingen liet meewegen. De verontwaardiging was groot. De Stichting Loterijverlies stapte naar de rechter. Op 30 januari stelde de Hoge Raad de Stichting in het gelijk. Meer weten over het vervolg? Lees dan Leonard […]

De navel van Europa

De opgravingen te Delphi met omphalos of navel Voor Europese regeringsleiders is het een tijd taboe geweest om te speculeren over het uittreden van Griekenland uit de euro. Begin dit jaar bleek echter dat zelfs bondskanselier Merkel wel degelijk rekening houdt met de mogelijkheid van een “grexit.” Of de Griekse verkiezingen van afgelopen zondag effect […]

Het geheim van het Colosseum

Sinds zijn aantreden in februari 2014 heeft Dario Franceschini, de Italiaanse minister van cultuur en toerisme, geen middel onbeproefd gelaten om Italiaanse culturele instellingen klaar te stomen voor de 21e eeuw. Zo moeten de “giftshops” van de Italiaanse musea worden uitgebreid naar Amerikaans voorbeeld. Voor grote monumenten zoals de Domus Aurea—het paleis van keizer Nero—worden […]