Carrière-tijgers

Inscriptie van Quintus Octavius Sagitta

Vorige week werden de namen bekend van de kandidaat-leden van Europese Commissie zoals voorgesteld door de nieuwe voorzitter van die commissie, de Luxemburger Jean-Claude Juncker. Het is een indrukwekkende selectie geworden. Onder de nieuwe leden zijn nogal wat bestuurlijke zwaargewichten. Negen van hen hebben een carrière als premier of vicepremier achter de rug. Elf van hen, onder wie ook onze eigen minister Timmermans, hebben in eigen land ministeriele verantwoordelijkheid gedragen. Twee-derde van de commissie is man, een-derde vrouw.

Dat Juncker bij de samenstelling van zijn team voor bestuurlijke ervaring heeft gekozen getuigt niet alleen van gezond verstand maar ook van historisch bewustzijn. Ten tijde van het Romeinse Rijk vormde Europa ook al een bestuurlijke eenheid en ook toen al gold dat die eenheid op zowel de korte als lange termijn alleen gegarandeerd kon worden zolang ervaren bestuurders het voor het zeggen hadden.

 pilatus

Afbeelding van Pontius Pilatus, de meest bekende bestuursambtenaar uit het Romeinse Rijk. Pilatus zit rechts en is afgebeeld op het moment vlak voordat hij zijn handen zal wassen, Jezus wordt in het linkerpaneel voorgeleid (Sarcofaag van Junius Bassus, Vaticaanse musea, Rome)

De inscriptie die de aanleiding vormt van deze blog is een prachtig voorbeeld om dat te illustreren. De inscriptie is teruggevonden in Zuid-Italië, in het bergland van de Abruzzen, in Castelvecchio Subequo. Dat dorpje ligt halverwege tussen het bekendere middeleeuwse l’Aquila en het Romeinse Sulmona, de geboorteplaats van de beroemde Romeinse dichter Ovidius.

OvidSUlm

Standbeeld van de dichter Ovidius te Sulmona (het standbeeld is niet antiek)

De inscriptie in kwestie geeft een opsomming van het leven van een Romeinse carrière-ambtenaar uit de periode rond het begin van de jaartelling. Zijn volledige naam was Quintus Octavius Sagitta. Quintus hechtte veel waarde aan zijn afstamming want in zijn inscriptie vertelt hij ons niet alleen de naam van zijn vader (Lucius) maar ook die van zijn grootvader (Gaius) en zelfs die van zijn overgrootvader (Lucius).

 CSbw

Zwart-wit opname van de inscriptie van Quintus Octavius Sagitta

Hoewel afkomstig uit een klein dorpje in het Zuid-Italiaanse achterland, slaagde Quintus er desalniettemin in goed carrière te maken. Zo lezen we in de inscriptie dat hij, zoals velen van zijn tijdgenoten, zijn carrière begon in het leger. Daar klom hij op van adjudant tot commandeur van de cavalerie waarna hij tot slot werd opgenomen in de staf (als tribuun) van het legioen waarin hij diende.

SarcRome

Romeinse cavalerie op een sarcofaag (Nationaal Museum Rome – Palazzo Massimo)

Nadat hij was afgezwaaid, keerde Quintus niet direct terug naar huis, maar ging hij het provinciale bestuur in als financieel bstuurder. Eerst vervulde hij die functie vier jaar lang in de Romeinse provincie Raetia—een gebied dat correspondeert met het Oosten van Zwitserland en het Westen van Oostenrijk. Daarna bekleedde hij dezelfde functie in Spanje voor een periode van tien jaar en in Syrië gedurende twee jaar. Zelfs toen hij uiteindelijk terugkeerde naar zijn geboortedorp Castelvecchio Subequo was Quintus nog steeds niet bereid om op zijn lauweren te gaan rusten. Tot drie keer aan toe vervulde hij het lokale burgermeesterschap—een functie waarvoor hij inmiddels meer dan gekwalificeerd was.

 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Panorama foto van het huidige Castelvecchio Subequo

Het feit dat het Romeinse Rijk zolang heeft bestaan, is zonder meer te danken aan de inzet van dit soort carrière tijgers. Jammer dat de Romeinen vergaten om ook vrouwen in hun bestuur op te nemen. Misschien had het Romeinse Rijk dan nog veel langer bestaan.

Meer weten over hoe de Romeinen in de Keizertijd tegen politiek aankeken? Lees dan: Daniel J. Kapust, Republicanism, Rhetoric, and Roman Political Thought (Cambridge: Cambridge U.P, 2014).

Meer zien over Romeinse resten in de Abruzzen? Kijk dan naar dit filmpje: http://www.youtube.com/watch?v=RMOeDNriy9U